YURAK ISHЕMIK KASALLIGINING ERTA BOSQICHIDA ENDOTЕLIAL DISFUNKSIYANI BAHOLASHDA ARGININ XOSILALARINING KLINIK-DIAGNOSTIK AHAMIYATI
- Авторы:Maxkamova Munisaxon Majidovna
- Дата публикации:April 21, 2025
- Тип:Статья
- Том / № Выпуска:1
Аннотация
Annotatsiya
Tadqiqot maqsadi. Yurak ishemik kasalligi (YuIK) mavjud bemorlarda endotelial disfunksiyani (ED) erta muddatlarda aniqlashda arginin xosilasi-asimmetrik dimetilarginin (ADMA) darajasining klinik-diagnostik axamiyatini baholash va uning boshqa diagnostik usullar bilan aloqadorligini solishtirish.
Material va usullar. Ushbu ochiq, bir markazli, sinov-tadqiqot ishi Toshkent tibbiyot akademiyasi Ko‘p tarmoqli klinikasi Kardiologiya bo‘limida 2024-yil yanvar-iyun oylarida o‘tkazildi. Tadqiqot ishiga 20 nafar YuIK, stabil zo‘riqish stenokardiyasi I-II funksional sinf tashxisi qo‘yilgan bemorlar tanlab olindi. YuIK tashxisi bemorning klinik tahlil natijalari, elektrokardiografiya (EKG), va zarur xolatlarda koronarografiya tekshiruvi natijalariga asoslangan xolatda qo‘yildi. ADMA darajasi immunoferment tahlil (ELISA) usuli yordamida o‘lchandi. Tadqiqot Xelsinki deklaratsiyasi prinsiplariga muvofiq olib borildi va etika qo‘mitasi tomonidan ma’qullandi. Barcha bemorlarga tadqiqot maqsadi va ehtimoliy xavflar haqida batafsil ma’lumot berildi, ular ishtirok etish hamda shaxsiy tibbiy ma’lumotlarni qayta ishlash bo‘yicha yozma roziligini imzoladilar. Statistik tahlil IBM SPSS Statistics dasturida amalga oshirildi. p<0,05 qiymatidagi farqlar statistik jihatdan ahamiyatli deb qabul qilindi.
Kalit so‘zlar: arginin, asimmetrik dimetilarginin, ateroskleroz. yurak ishemik kasalligi, metabolik disfunksiya, endotelial disfunksiya.
Аннотация
Цель исследования. Оценить клинико-диагностическое значение уровня асимметричного диметиларгинина (АДМА) – производного аргинина – для раннего выявления эндотелиальной дисфункции у пациентов с ишемической болезнью сердца (ИБС), а также сравнить его взаимосвязь с другими диагностическими методами.
Материалы и методы. Данное открытое, одноцентровое исследование проводилось в кардиологическом отделении многопрофильной клиники Ташкентской медицинской академии с января по июнь 2024 года. В исследование были включены 20 пациентов с диагнозом ишемическая болезнь сердца (ИБС), стабильная стенокардия напряжения I–II функционального класса. Диагноз ИБС был установлен на основе клинических данных, результатов электрокардиографии (ЭКГ) и, при необходимости, коронарографии. Уровень АДМА определяли методом иммуноферментного анализа (ELISA). Исследование соответствовало принципам Хельсинкской декларации и было одобрено этическим комитетом. Всем пациентам подробно разъяснили цель исследования и возможные риски, после чего они подписали информированное согласие на участие и обработку персональных медицинских данных. Статистический анализ проводился в программе IBM SPSS Statistics, различия считались статистически значимыми при p < 0,05.
Ключевые слова: аргинин, асимметричный диметиларгинин, атеросклероз, ишемическая болезнь сердца, метаболическая дисфункция, эндотелиальная дисфункция.
References
- 1. Baum, C., Johannsen, S. S., Zeller, T., Atzler, D., Ojeda, F. M., Wild, P. S., Sinning, C. R., Lackner, K. J., Gori, T., Schwedhelm, E., Böger, R. H., Blankenberg, S., Münzel, T., Schnabel, R. B., & Gutenberg Health Study investigators. (2016). ADMA and arginine derivatives in relation to non-invasive vascular function in the general population. Atherosclerosis, 244, 149–156. https://doi.org/10.1016/j.atherosclerosis.2015.10.101
- 2. Dowsett, L., Higgins, E., Alanazi, S., Alshuwayer, N. A., Leiper, F. C., & Leiper, J. (2020). ADMA: A key player in the relationship between vascular dysfunction and inflammation in atherosclerosis. Journal of Clinical Medicine, 9(9), 3026. https://doi.org/10.3390/jcm9093026
- 3. European Association for the Study of the Liver (EASL), European Association for the Study of Diabetes (EASD), & European Association for the Study of Obesity (EASO). (2016). EASL–EASD–EASO clinical practice guidelines for the management of non-alcoholic fatty liver disease. Journal of Hepatology, 64(6), 1388–1402.
- 4. European Society of Cardiology (ESC). (2021). ESC guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice. European Heart Journal, 42, 3227–3337. https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab484
- 5. Francque, S., van der Graaff, D., & Kwanten, W. (2019). Non‐alcoholic fatty liver disease and cardiovascular risk: Pathophysiological mechanisms and implications. Journal of Hepatology, 70(4), 749–767. https://doi.org/10.1016/j.jhep.2018.12.022
- 6. MacAllister, R. J., Parry, H., Kimoto, M., Ogawa, T., Russell, R. J., Hodson, H., et al. (1996). Regulation of nitric oxide synthesis by dimethylarginine dimethylaminohydrolase. British Journal of Pharmacology, 119(8), 1533–1540.
- 7. Martens-Lobenhoffer, J., & Bode-Boger, S. M. (2006). Measurement of asymmetric dimethylarginine (ADMA) in human plasma: From liquid chromatography estimation to liquid chromatography-mass spectrometry quantification. European Journal of Clinical Pharmacology, 62(Suppl. 13), 61–68.
- 8. Nanayakkara, P. W., Teerlink, T., Stehouwer, C. D., Allajar, D., Spijkerman, A., Schalkwijk, C., ter Wee, P. M., & van Guldener, C. (2005). Plasma asymmetric dimethylarginine (ADMA) concentration is independently associated with carotid intima-media thickness and plasma soluble vascular cell adhesion molecule-1 (sVCAM-1) concentration in patients with mild-to-moderate renal failure. Kidney International, 68(5), 2230–2236. https://doi.org/10.1111/j.1523-1755.2005.00680.x
- 9. National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES). (2020). NHANES 2017–2018 data documentation. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). https://www.cdc.gov/nchs/nhanes/index.htm
- 10. Rodionov, R. N., Blokhin, I. O., Galagudza, M. M., Shlyahto, E. V., & Lentz, S. R. (2008). Асимметричный диметиларгинин и его роль в этиологии и патогенезе сердечно-сосудистых заболеваний. Артериальная гипертензия, 14(4), 306–314.
- 11. Singh, I., Kim, J., Saxena, N., Choi, S., Islam, S. M. T., Singh, A. K., Khan, M., & Won, J. (2021). Vascular and immunopathological role of asymmetric dimethylarginine (ADMA) in experimental autoimmune encephalomyelitis. Immunology, 164(3), 602–616. https://doi.org/10.1111/imm.13396
- 12. Targher, G., Byrne, C. D., & Tilg, H. (2020). NAFLD and increased risk of cardiovascular disease: Clinical associations, pathophysiological mechanisms, and pharmacological implications. Gut, 69(9), 1691–1705. https://doi.org/10.1136/gutjnl-2020-320622
- 13. World Health Organization. (2021). Cardiovascular diseases (CVDs). Fact Sheet.