ТАЖРИБАВИЙ АЛИМЕНТАР СЕЛЕН ЕТИШМОВЧИЛИГИДА ОҚ КAЛAМУШЛAР ТАЛОҒИНИНГ МОРФОЛОГИК ВА ИММУНОГИСТОКИМЁВИЙ ХУСУСИЯТЛАРИ
- Авторы:Турдиев Машраб Рустамович.
- Дата публикации:January 19, 2026
- Тип:Статья
- DOI: 10.64156/mju.8872 Скопировано
- Том / № Выпуска:Том 1 №1 (2026)
Аннотация
Резюме
Мақолада алиментар селен етишмовчилигида оқ каламушлар талоғининг морфофункционал ҳолатини ёш даврларига боғлиқ ҳолда ўзгариши тўғрисидаги маълумотлар келтирилган. Тадқиқотда 6 ва 9 ойлик ёш давридаги оқ зотсиз каламушлар талоғи тўқималарининг гистологик тузилиши, ҳужайравий таркиби ҳамда иммуногистокимёвий кўрсаткичлари таҳлил қилинди. Натижалар шуни кўрсатдики, алиментар селен етишмовчилигида ушбу аъзода паренхима-строма мувозанатининг бузилиши, лимфоид тўқима морфометрик кўрсаткичлари, лимфоид ҳужайралар сони ва иммуногистокимёвий маркёрлар экспрессия даражасининг камайиши аниқланди. Бу ўзгаришлар иммун жавобнинг пасайиши ва организмнинг ҳимоя қобилиятининг сусайиши билан намоён бўлди. Алиментар селен етишмовчилигида талоқнинг морфофункционал ўзгаришлари оқ каламушларнинг ёш даврларига боғлиқ ҳолда турлича намоён бўлади ва бу ҳолат алиментар омилларнинг иммун гомеостазга таъсирини чуқурроқ англашга ёрдам беради.
Калит сўзлар: алиментар етишмовчилик, талоқ, морфофункционал хусусиятлар, оқ каламуш, ёш даврлари, иммун тизими.
Аннотация: В статье представлены данные об изменениях морфофункционального состояния селена у белых крыс при алиментарном дефиците селена в зависимости от возрастных периодов. В исследовании были проанализированы гистологическое строение, клеточный состав и иммуногистохимические параметры ткани селезенки у белых аутбредных крыс в возрасте 6 и 9 месяцев. Результаты показали, что при алиментарном дефиците селена в этом органе нарушается паренхимато-стромальный баланс, снижаются морфометрические показатели лимфоидной ткани, количество лимфоидных клеток и уровень экспрессии иммуногистохимических маркеров. Эти изменения проявлялись в снижении иммунного ответа и ослаблении защитных возможностей организма. При алиментарном дефиците селена морфофункциональные изменения в селезенке проявляются по-разному в зависимости от возрастных периодов белых крыс, что способствует более глубокому пониманию влияния алиментарных факторов на иммунный гомеостаз.
Ключевые слова: алиментарная недостаточность, селезенка, морфофункциональные особенности, белая крыса, возрастные периоды, иммунная система.
Abstract: The article presents data on changes in the morphofunctional state of the spleen of white rats in alimentary selenium deficiency depending on age periods. The study analyzed the histological structure, cellular composition, and immunohistochemical parameters of the spleen tissue in white outbred rats aged 6 and 9 months. The results showed that in alimentary selenium deficiency in this organ, parenchymato-stromal balance is disrupted, lymphoid tissue morphometric indicators, the number of lymphoid cells, and the expression level of immunohistochemical markers are reduced. These changes manifested as a decrease in the immune response and a weakening of the body’s defense capabilities. In alimentary selenium deficiency, the morphofunctional changes in the spleen manifest differently depending on the age periods of white rats, which contributes to a deeper understanding of the influence of alimentary factors on immune homeostasis.
Keywords: alimentary insufficiency, spleen, morphofunctional features, white rat, age periods, immune system.
References
- Алексеева Н.Т., Кварацхелия А.Г., Соколов Д.А., Бахмет А.А., Попов М.В., Вердиян Г.Г., Клочкова С.В. Функциональная морфология иммунных структур селезенки при действии повреждающих факторов. Журнал анатомии и гистопатологии. 2021; 10(3): 91–97.doi: 10.18499/2225-7357-2021-10-3-91-97.
- Волков, В.П. Новый алгоритм морфометрической оценки функциональной иммуноморфологии селезенки [Электронный ресурс] / В.П. Волков // Universum: Медицина и фармакология: электронный научный журнал.-2015.-№5-6 (18). URL: http://7universum.com/ru/med/archive/item/2341.
- Ильина Л.Ю., Козлов В.А., Сапожников С.П., Гераев РА. Реакция лимфоидной ткани селезенки белых мышей на амилоидогенез. Acta Medica Eurasica. 2020;(3):30–36 doi: 10.47026/2413- 4864-2020-3-30-36.
- Павлова Е.В., Русак Ю.Э., Ефанова Е.Н. Биологическая роль микронутриентов (минералов) в формировании здоровья человека: дерматологические аспекты. часть II // "Медико-фармацевтический журнал "Пульс". 2020. Vol. 22. N 9. С-69-73.
- Родионов Г.Г., Шантырь И.И., Светкина Е.В., Колобова Е.А., Фоминых Ю.А., Наджафова К.Н. Обеспеченность жирорастворимыми витаминами организма взрослого населения жителей г. Санкт-Петербурга. Университетский терапевтический вестник. 2024;6(2):128–139. DOI: https://doi.org/10.56871/ UTJ.2024.17.90.014.
- Турдиев М.Р. Турли патоген омиллар таъсирида тимус морфофункционал хусусиятларининг ўзгариши (адабиётлар шарҳи) // Фундаментал ва клиник тиббиёт ахборотномаси 2025, №3 (17). 308-312 б.
- Турдиев М.Р., Сохибова З.Р. Постнатал онтогенезда оқ каламушлар тимусининг ёш даврларига боғлиқ морфофункционал хусусиятлари // Тиббиётда янги кун. 10 (84) 2025 й. 648-653 б.
- Федоров В.И. К проблеме определения микроэлементов в сыворотке крови человека // Аналитика и контроль. 2005. Т.9.№4. С.358-366.
- Чава С.В., Буклис Ю.В. Структурные характеристики иммунных образований селезенки мышей после воздействия радиационного фактора низкой интенсивности. Морфологические ведомости. 2011;(4):65–68
- Шантырь И.И., Яковлева М.В., Власенко М.А., Макарова Н.В., Фоминых Ю.А., Наджафова К.Н. Обеспеченность эссенциальными биоэлементами организма взрослого населения г. Санкт-Петербурга // Университетский терапевтический вестник. 2024. Т. 6. № 3. С. 105–115. DOI: https://doi.org/10.56871/ UTJ.2024.12.51.011.
- Cesta, M.F. Normal Structure, Function and Histology of the Spleen / M.F. Cesta // Toxicologic Pathology. – 2006. – № 34. – P. 455–465. doi: 10.1080/01926230600867743
- Riva MA, Ferraina F, Paleari A, Lenti MV, Di Sabatino A. From sadness to stiffness: the spleen's progress. Intern Emerg Med. 2019 Aug;14(5):739- 743. doi: 10.1007/s11739-019-02115-2.
- Tarantino, G. Spleen: A new role for an old player? / G. Tarantino, S. Savastano, D. Capone [et al.] // World Journal of Gastroenterology. – 2011. – Vol. 17, № 33. – P. 3776–3784.