BOSH MIYA KISTASI
- Авторы:Abduvaliev Shahobiddin Islamovich, Pardayeva Zilola Suvankulovna
- Дата публикации:March 24, 2026
- Тип:Статья
- DOI: 10.64156/mju.9047 Скопировано
- Том / № Выпуска:Том 1 №2 (2026)
Аннотация
ANNOTATSIYA
Bosh miya kistalari suyuqlik bilan to’lgan o’ziga xos pufak bo’lib, kalla suyagi ichidagi turli sohalarda joylashishi mumkin. Ko’pincha bunday bo’shliqlar yarimsharlar po’stlog’ini qoplovchi araxnoidal pardada hosil bo’ladi. Asosan homiladorlik davrida homila rivojlanishi bilan bog’liq tug’ma nuqsonlar, tug’ruq jarayoni va undan keyin orttirilgan bosh miya jarohatlari (bosh miyaning lat yeyishi, miya gematomalari, kalla suyagining botib sinishlari), shuningdek, parazitar kasalliklar, ensefalit, meningit, miyadagi degenerativ-distrofik o’zgarishlar, bosh miyada qon aylanishining buzilishi holatlari kista paydo bo’lishida muhim o’rin tutadi. Ko’pincha u hajmini oshirmasdan yashirin, subklinik kechishga ega. U asosan kalla suyagi ichidagi gipertenziya va epileptik tutqanoq belgilari bilan namoyon bo’ladi. Kistaning joylashishiga qarab, o’choqli belgilar paydo bo’lishi mumkin. Miyaning MRT va KT tekshiruvlari, chaqaloqlarda esa neyrosonografiya yordamida tashxis qo’yiladi. Agar kista asta-sekin o’sib, asoratlar rivojlansa, davolash jarrohlik yo’li bilan olib tashlash yoki kista aspiratsiyasini o’z ichiga oladi.
Kalit so’zlar: Bosh miya kistasi, araxnoidal parda, miyacha, aspiratsiya, shuntlash, bosh miya lat yeyishi.
ABSTRACT
Brain cysts are a kind of bubble filled with fluid, which can be located in various areas of the skull. Most often, such cavities are formed in the arachnoid membrane covering the cortex of the hemispheres. Congenital defects associated with fetal development, mainly during pregnancy, brain injuries acquired during childbirth and subsequently (contusions of the brain, brain hematomas, skull fractures), as well as parasitic diseases, encephalitis, meningitis, degenerative-dystrophic changes in the brain, and circulatory disorders in the brain play an important role in the formation of cysts. Often, it has a latent, subclinical course without increasing in size. It is mainly manifested by signs of intracranial hypertension and epileptic seizures. Depending on the location of the cyst, focal signs may appear. Diagnosis is made using MRI and CT scans of the brain, and in infants, neurosonography. If the cyst grows slowly and complications develop, treatment includes surgical removal or aspiration of the cyst.
Keywords: Brain cyst, arachnoid membrane, cerebellum, aspiration, shunting, brain abscess.
АННОТАЦИЯ
Кисты головного мозга представляют собой своего рода пузырьки, заполненные жидкостью, которые могут располагаться в различных областях черепа. Чаще всего такие полости образуются в паутинной оболочке, покрывающей кору полушарий. Важную роль в образовании кист играют врожденные дефекты, связанные с внутриутробным развитием плода, главным образом во время беременности, травмы головного мозга, полученные при родах и впоследствии (ушибы головного мозга, гематомы головного мозга, переломы черепа), а также паразитарные заболевания, энцефалит, менингит, дегенеративно-дистрофические изменения головного мозга и нарушения кровообращения в головном мозге. Часто киста имеет латентное, субклиническое течение, не увеличиваясь в размерах. В основном она проявляется признаками внутричерепной гипертензии и эпилептическими припадками. В зависимости от локализации кисты могут появляться очаговые симптомы. Диагноз ставится с помощью МРТ и КТ головного мозга, а у младенцев — нейросонографии. Если киста растет медленно и развиваются осложнения, лечение включает хирургическое удаление или аспирацию кисты.
Ключевые слова: Киста головного мозга, паутинная оболочка, мозжечок, аспирация, шунтирование, абсцесс головного мозга.
References
- 1. https://malumot.ru/bosh-miya-kistalari/
- 2. Livshitsa.V.Surgery of the spinal cord.-1990 -Moscow:“Medicine", 350S.
- 3. Regan J editors. Endoscopic Spine Surgery and Instrumentation. New York: Thieme Medical Publisher; 2004. p. 48-55. (in Uzb)
- 4. Rigamonti A, Gemma M, Rocca A, Messina M, Bignami E, Beretta L. Prone versus knee-chest position for microdiscectomy: a prospective randomized study of intra-abdominal pressure and intraoperative bleeding. Spine 2005; 30(17):1918-1923. (in Uzb)
- 5. Rosner MK, Campbell VA. Treatment of disc disease of the lumbar spine. Winn HR Youmans Neurological Surgery. 6th ed WB Saunders Philadelphia 2011. – p. 2919-2922. (in Uzb)
- 6. Shodiyev A.Sh.,, Abduvaliyev Sh.I.,Ш.И. Pardayeva Z.S., Ravshanov D.M., Features of the clinical course and treatment of non-traumatic intracerebral hemorrhages in children. 134, 2018, No. 2 (100) Problems of Biology and Medicine. (in Uzb)
- 7. Vereshchagin.V.,BraginaL.K.,Blagoveshchenskyan.S.idr.:Handbook of Neurology. Edited by E.V.Schmidt, N.V.Vereshchagin-3rd edition, Moscow:Medicine. (in Uzb)