СВЕТООТВЕРЖДАЕМЫЕ ГЕРМЕТИКИ НОВОГО ПОКОЛЕНИЯ В ПЕРВИЧНОЙ ПРОФИЛАКТИКЕ ФИССУРНОГО КАРИЕСА: СОВРЕМЕННОЕ СОСТОЯНИЕ ПРОБЛЕМЫ И ПЕРСПЕКТИВЫ ПРИМЕНЕНИЯ
- Авторы:Мусашайхова Шахноза Козим қизи
- Дата публикации:March 25, 2026
- Тип:Статья
- DOI: 10.64156/mju.9076 Скопировано
- Том / № Выпуска:Том 1 №2 (2026)
Аннотация
Аннотация. Фиссурный кариес продолжает занимать одно из ведущих мест в структуре поражений твёрдых тканей зубов, оставаясь актуальной проблемой современной терапевтической стоматологии, несмотря на активное развитие профилактических программ и постоянное совершенствование средств индивидуальной и профессиональной гигиены полости рта. Высокая распространённость данной формы кариеса во многом обусловлена анатомо-морфологическими особенностями жевательных поверхностей зубов, которые способствуют ретенции зубного налёта, накоплению микроорганизмов и продуктов их метаболизма, а также существенно затрудняют процессы естественного самоочищения. Наличие глубоких и узких фиссур формирует локальные участки с неблагоприятными физико-химическими условиями, в которых снижается буферная способность слюны и создаются предпосылки для длительного воздействия органических кислот на эмаль. В связи с этим особое значение приобретает применение методов первичной профилактики, направленных на защиту наиболее уязвимых анатомических зон зуба. Одним из таких методов является герметизация фиссур, основанная на создании надёжного физического барьера между поверхностью эмали и кариесогенной средой полости рта, что препятствует проникновению микроорганизмов и снижает адгезию зубного налёта. В представленной обзорной статье обобщены и проанализированы современные данные, посвящённые применению светоотверждаемых герметиков нового поколения. Рассматриваются их физико-химические характеристики, механизмы адгезионного взаимодействия с эмалью, клинические преимущества, а также перспективы использования в практике терапевтической стоматологии с целью повышения эффективности профилактики фиссурного кариеса и сохранения структурной целостности твёрдых тканей зубов.
Ключевые слова: терапевтическая стоматология, профилактика кариеса, фиссурный кариес, герметизация фиссур, светоотверждаемые герметики.
Annotatsiya. Fissura kariyesi qattiq tish to‘qimalarining zararlanishi orasida yetakchi o‘rinlardan birini egallab kelmoqda va profilaktik dasturlarning faol rivojlanishi hamda individual va professional og‘iz bo‘shlig‘i gigiyenasi vositalarining doimiy takomillashuviga qaramay, zamonaviy terapevtik stomatologiyaning dolzarb muammolaridan biri bo‘lib qolmoqda. Ushbu kariyes shaklining yuqori tarqalganligi asosan tishlarning chaynash yuzalariga xos bo‘lgan anatomik-morfologik xususiyatlar bilan bog‘liq bo‘lib, ular tish blyashkasining ushlanib qolishiga, mikroorganizmlar va ularning metabolik mahsulotlarining to‘planishiga hamda tabiiy o‘z-o‘zini tozalash jarayonlarining sezilarli darajada qiyinlashishiga olib keladi. Chuqur va tor fissuralarning mavjudligi mahalliy darajada noqulay fizik-kimyoviy sharoitlarni shakllantiradi, bu esa so‘lakning buferlik qobiliyatining pasayishi va emalning organik kislotalar ta’siriga uzoq muddat duchor bo‘lishi bilan tavsiflanadi. Shu munosabat bilan tishning eng zaif anatomik sohalarini himoyalashga qaratilgan birlamchi profilaktika usullarini qo‘llash alohida ahamiyat kasb etadi. Ushbu usullardan biri fissuralarni germetiklash bo‘lib, u emal yuzasi bilan og‘iz bo‘shlig‘ining kariyesogen muhiti o‘rtasida ishonchli fizik to‘siq hosil qilishga asoslanadi va mikroorganizmlarning kirib borishini cheklash hamda tish blyashkasining adgeziyasini kamaytirishga xizmat qiladi. Mazkur maqolada yangi avlod yorug‘likda qotuvchi fissura germetiklariga oid zamonaviy ilmiy ma’lumotlar umumlashtirilgan va tahlil qilingan. Unda ularning fizik-kimyoviy xususiyatlari, emal bilan adgeziv o‘zaro ta’sir mexanizmlari, klinik afzalliklari hamda fissura kariyesining oldini olish samaradorligini oshirish va qattiq tish to‘qimalarining strukturaviy yaxlitligini saqlashga qaratilgan terapevtik stomatologiyada qo‘llash istiqbollari yoritilgan.
Kalit so‘zlar: terapevtik stomatologiya, kariyes profilaktikasi, fissura kariyesi, fissuralarni germetiklash, yorug‘likda qotuvchi germetiklar.
Abstract. Issure caries continues to occupy one of the leading positions among hard dental tissue lesions and remains a relevant problem of modern therapeutic dentistry, despite the active development of preventive programs and the continuous improvement of individual and professional oral hygiene measures. The high prevalence of this form of caries is largely associated with the anatomical and morphological features of occlusal tooth surfaces, which promote dental plaque retention, accumulation of microorganisms and their metabolic products, and significantly hinder natural self-cleaning processes. The presence of deep and narrow fissures creates localized areas with unfavorable physicochemical conditions, characterized by reduced salivary buffering capacity and prolonged exposure of enamel to organic acids. In this context, particular importance is attributed to the application of primary preventive methods aimed at protecting the most vulnerable anatomical zones of the tooth. One of the most effective approaches is fissure sealing, which is based on the formation of a reliable physical barrier between the enamel surface and the cariogenic environment of the oral cavity, thereby preventing microbial penetration and reducing dental plaque adhesion. This review article summarizes and analyzes current data on new-generation light-cured fissure sealants. Special attention is given to their physicochemical properties, mechanisms of adhesive interaction with enamel, clinical advantages, and prospects for application in therapeutic dentistry aimed at improving the effectiveness of fissure caries prevention and preserving the structural integrity of hard dental tissues.
Keywords: therapeutic dentistry, caries prevention, fissure caries, fissure sealing, light-cured sealants.
References
- 1. Кузьмина Е.М. Профилактика стоматологических заболеваний. — М.: ГЭОТАР-Медиа, 2018. https://www.geotar.ru/book/9785970447984.
- 2. Леонтьев В.К., Пахомов Г.Н. Терапевтическая стоматология. — М.: ГЭОТАР-Медиа, 2020. https://www.geotar.ru/book/9785970454271
- 3. Ahovuo-Saloranta A., Forss H., Walsh T., et al. Sealants for preventing dental decay in permanent teeth. Cochrane Database Syst Rev. 2017. https://doi.org/10.1002/14651858.CD001830.pub5
- 4. American Dental Association. Sealants clinical practice guideline. 2016. https://www.ada.org/resources/research/science-and-research-institute/oral-health-topics/sealants.
- 5. Beauchamp J., Caufield P.W., Crall J.J., et al. Evidence-based clinical recommendations for the use of pit-and-fissure sealants. J Am Dent Assoc. 2008;139(3):257–268. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18310730/
- 6. Buonocore M.G. A simple method of increasing the adhesion of acrylic filling materials to enamel surfaces. J Dent Res. 1955;34(6):849–853. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/13271655/
- 7. Colombo S., Beretta M. Dental sealants: efficiency and effectiveness. Eur J Paediatr Dent. 2018;19(3):247–249. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30063160/
- 8. Feigal R.J. The use of pit and fissure sealants. Pediatric Dentistry. 2002;24(5):415–422. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12412955/
- 9. Griffin S.O., Oong E., Kohn W., et al. The effectiveness of sealants in managing caries lesions. J Dent Res. 2008;87(2):169–174. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18218841/
- 10. Hiiri A., Ahovuo-Saloranta A., Nordblad A., et al. Pit and fissure sealants versus fluoride varnishes. Caries Research. 2010;44(4):374–381. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20689207/.
- 11. Koubi M.A., Blatz M.B. Selective enamel etch technique. Compendium Contin Educ Dent. 2024;45(5):243–245. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38900462/
- 12. Mickenautsch S., Yengopal V. Caries-preventive effect of sealants. Caries Research. 2013;47(4):282–291. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23635638/.
- 13. Perdigão J. New developments in dental adhesion. Dent Clin North Am. 2007;51(2):333–357. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17532918/
- 14. Schwendicke F., Splieth C. Sealants and caries prevention. Caries Research. 2016;50(Suppl 1):49–59. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27732706/
- 15. Simonsen R.J. Pit and fissure sealant: review of the literature. Pediatric Dentistry. 2002;24(5):393–414. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12412952/