МИОМА МАТКИ КАК МЕДИКО-СОЦИАЛЬНАЯ ПРОБЛЕМА: СОВРЕМЕННЫЕ ПРЕДСТАВЛЕНИЯ О ПАТОГЕНЕЗЕ, КЛИНИКЕ И ПОКАЗАНИЯХ К ОПЕРАТИВНОМУ ЛЕЧЕНИЮ
- Авторы:Нажмутдинова Дилбар Камариддиновна, Каюмова Дилрабо Толмасовна, Кобилжонова Мадина Улугбек кизи
- Дата публикации:March 26, 2026
- Тип:Статья
- DOI: 10.64156/mju.9101 Скопировано
- Том / № Выпуска:Том 1 №2 (2026)
Аннотация
Аннотация. В обзоре обобщены современные представления о патогенезе миомы матки, включающие взаимодействие генетических факторов и клональности узла, гормонально-зависимых механизмов (эстроген- и прогестерон-опосредованные эффекты), нарушений тканевого микроокружения, воспалительных и эпигенетических влияний. Отдельно рассмотрена роль ремоделирования внеклеточного матрикса как одного из ключевых драйверов роста узлов и перспективной терапевтической мишени. Приведены клинические проявления миомы, подчёркнута их вариабельность и связь с репродуктивными сценариями пациенток; освещены диагностические подходы и значение классификаций FIGO для стандартизации описания узлов и выбора тактики. На основе международных руководств и данных региональных исследований сформулированы современные показания к оперативному лечению, включая симптомные кровотечения с анемией, компрессионные проявления, болевой синдром, нарушение фертильности, подозрение на осложнённое течение и неэффективность консервативной терапии. Показано, что персонализированный выбор объёма хирургического вмешательства должен учитывать локализацию и размеры узлов, коморбидность, репродуктивные планы и предпочтения пациентки, а также потенциал влияния операции на последующее качество жизни.
Ключевые слова: миома матки; лейомиома; патогенез; внеклеточный матрикс; гормональная регуляция; воспаление; FIGO-классификация; аномальные маточные кровотечения; показания к операции; миомэктомия; гистерэктомия; качество жизни.
Izoh. Ushbu sharhda bachadon miomasining patogenezi haqidagi hozirgi tushunchalar, jumladan, genetik omillar va tugun klonligi, gormonga bog‘liq mexanizmlar (estrogen va progesteron vositachiligidagi ta‘sirlar), to‘qima mikroekologik buzilishlari va yallig‘lanish va epigenetik ta‘sirlarning o‘zaro ta‘siri umumlashtiriladi. Hujayradan tashqari matritsani qayta qurishning mioma o‘sishining asosiy omili va istiqbolli terapevtik maqsad sifatidagi roli alohida ko‘rib chiqiladi. Miomaning klinik ko‘rinishlari taqdim etiladi, ularning o‘zgaruvchanligi va bemorlarning reproduktiv stsenariylari bilan bog‘liqligi ta‘kidlanadi. Diagnostika yondashuvlari va tugun tavsiflarini standartlashtirish va davolash strategiyalarini tanlash uchun FIGO tasniflarining ahamiyati ta’kidlangan. Xalqaro ko’rsatmalar va mintaqaviy tadqiqotlar ma’lumotlari asosida jarrohlik davolash uchun hozirgi ko’rsatmalar, jumladan, anemiya bilan simptomatik qon ketish, siqilish belgilari, og’riq sindromi, buzilgan tug’ish qobiliyati, shubhali asoratlar va konservativ terapiyaning muvaffaqiyatsizligi shakllantirilgan. Jarrohlik aralashuvini shaxsiylashtirishda tugunlarning joylashuvi va hajmi, qo’shma kasalliklar, bemorning reproduktiv rejalari va afzalliklari, shuningdek, jarrohlikning keyingi hayot sifatiga potentsial ta’siri hisobga olinishi kerakligi ko’rsatilgan.
Kalit so’zlar: bachadon miomasi; leyomioma; patogenez; hujayradan tashqari matritsa; gormonal tartibga solish; yallig’lanish; FIGO tasnifi; g’ayritabiiy bachadon qon ketishi; jarrohlik amaliyotiga ko’rsatmalar; miomektomiya; histerektomiya; hayot sifati.
Abstract. This review summarizes current understanding of the pathogenesis of uterine fibroids, including the interaction of genetic factors and nodule clonality, hormone-dependent mechanisms (estrogen- and progesterone-mediated effects), tissue microenvironmental disturbances, and inflammatory and epigenetic influences. The role of extracellular matrix remodeling as a key driver of nodule growth and a promising therapeutic target is specifically considered. The article presents the clinical manifestations of myoma, highlighting their variability and relationship with patients’ reproductive plans. Diagnostic approaches and the importance of FIGO classifications for standardizing nodule descriptions and selecting treatment strategies are highlighted. Based on international guidelines and regional studies, current indications for surgical treatment are formulated, including symptomatic bleeding with anemia, compression manifestations, pain syndrome, impaired fertility, suspected complications, and the failure of conservative therapy. It is demonstrated that a personalized choice of surgical intervention should take into account the location and size of the nodules, comorbidities, the patient’s reproductive plans and preferences, as well as the potential impact of surgery on subsequent quality of life.
Key words: uterine myoma; leiomyoma; pathogenesis; extracellular matrix; hormonal regulation; inflammation; FIGO classification; abnormal uterine bleeding; indications for surgery; myomectomy; hysterectomy; quality of life.
References
- 1. Ахмедова Г.А. Ретроспективный анализ оперированных пациенток с миомой матки: осложнения и экстрагенитальная патология. Tibbiyot va sport / 2024/1. С.55-58.
- 2. Барманашева З.Е., Кудайбергенов Т.К., Джакупов Д.В., Котлобовский В.И., Лактионова М.В., Баймуратова М.А. Современные представления об этиологии, диагностике и лечении миомы матки. Обзор литературы / Клиническая медицина и фармакология. 2023. Июнь. №3 (248). С.69-83.
- 3. Клинические рекомендации. Миома матки (уровень РФ; актуализированные версии). Акушерство и гинекология (раздел клинических рекомендаций/публикации). 2024.
- 4. Нажмутдинова Д.К., Садуллаева У.А., Каюмова Д.Т., Чориева Г.З. Влияние эмболизации маточных артерий на функциональное состояние печени у женщин с миомой матки: монография. Ташкент. 2023.
- 5. Отажонова С.Х., Жуманиязов К.А. Миома матки и репродуктивное здоровье женщин. Связь миомы матки с бесплодием. Educational Research in Universal Sciences. 2023. Т. 2. Спецвып. 16. С. 310–314.
- 6. Юлдашева Д.Ю., Ирназарова Д.Х. Исследование полиморфизма эстрогеновых генов/рецепторов в клиническом контексте миомы матки (материалы/публикация). 2025. С. 254–255
- 7. American College of Obstetricians and Gynecologists. Management of Symptomatic Uterine Leiomyomas. ACOG Practice Bulletin. 2021. No. 228. Obstetrics & Gynecology.
- 8. Bulun S.E., et al. Uterine fibroids. Physiological Reviews. 2025. Vol. 105(4). P. 1947–1988. doi:10.1152/physrev.00010.2024.
- 9. Clark T.J., Antoun L., Di Spiezio Sardo A., et al. ESGE Good Practice Recommendations on surgical techniques for removal of fibroids: Part 2 Hysteroscopic Myomectomy. Facts, Views and Vision in ObGyn. 2024. Vol. 16(4). P. 383–397.
- 10. Dolmans M.M., et al. Pathogenesis of uterine fibroids: current understanding and future directions. Fertility and Sterility. 2024.
- 11. Guo Y., et al. Explanation of chronic stressors in older women with uterine fibroids (qualitative study). Frontiers in Public Health. 2025. doi:10.3389/fpubh.2025.1652346.
- 12. Islam M.S., Ciavattini A., Petraglia F., Castellucci M., Ciarmela P. Extracellular matrix in uterine leiomyoma pathogenesis: a potential target for future therapeutics. Human Reproduction Update. 2018. Vol. 24(1). P. 59–85. doi:10.1093/humupd/dmx032.
- 13. Lethaby A., Vollenhoven B., Sowter M., et al. Minimally invasive surgical techniques versus open myomectomy for uterine fibroids. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2017 (update). doi:10.1002/14651858.CD004638.pub3.
- 14. Marsh E.E., Wegienka G., Williams D.R. Uterine fibroids. JAMA. 2024. Vol. 331(17). P. 1492–1493. doi:10.1001/jama.2024.0447.
- 15. Muminjonova F. Iroda, Abdullayeva M. Lagiya. Use of radiofrequency ablation in the treatment of patients with uterine myoma. Journal of Biomedicine and Practice. 2024. Vol. 9. Issue 6. P. 21–25. doi:10.5281/zenodo.14605268.
- 16. Munro M.G., Critchley H.O.D., Fraser I.S., et al. FIGO classification system (PALM-COEIN/leiomyoma subclassification updates). International Journal of Gynecology & Obstetrics. 2018.
- 17. Saridogan E., Antoun L., Bouwsma E.V.A., et al. ESGE Good Practice Recommendations on surgical techniques for removal of fibroids: part 1 abdominal (laparoscopic and open) myomectomy. Facts, Views and Vision in ObGyn. 2024. Vol. 16(3). P. 263–280. doi:10.52054/FVVO.16.3.041.