ВЛИЯНИЕ ИНТРАДИАЛИЗНОЙ ФИЗИЧЕСКОЙ НАГРУЗКИ НА ДИНАМИКУ КАРДИОСПЕЦИФИЧЕСКИХ БИОМАРКЕРОВ У БОЛЬНЫХ САХАРНЫМ ДИАБЕТОМ 2 ТИПА НА ПРОГРАММНОМ ГЕМОДИАЛИЗЕ
- Авторы:Даминова Лола Турғунпулатовна, Муминова Ситорахон Улуғбековна, Насирова Хуршида Кудратуллаевна, Мирзаева Умида Захидовна, Халимова Наргиза Юсуфовна
- Дата публикации:September 26, 2026
- Тип:Статья
- DOI: 10.64156/mju.9843 Скопировано
- Том / № Выпуска:Том 1 №5 (2026)
Аннотация
Аннотация
Цель исследования: оценить влияние дозированной интрадиализной физической нагрузки
(ИФН) на динамику кардиоспецифических биомаркеров и функциональное состояние миокарда у больных сахарным диабетом 2 типа (СД2), получающих программный гемодиализ (ГД), с неудовлетворительным гликемическим контролем.
Материалы и методы: В исследование включены 66 больных СД2 на программном ГД с неудовлетворительным гликемическим контролем. Пациенты были рандомизированы на две сопоставимые группы по 33 человека: группу стандартного ГД и группу ГД с дозированной ИФН. Уровни МНУП, КФК-МВ и тропонина-Т, а также эхокардиографические показатели оценивали до начала ГД, на 60–90-й минуте и после завершения процедуры.
Результаты: При стандартном ГД к окончанию процедуры прирост уровня тропонина-Т составил +868,8±80,9%, тогда как в группе с ИФН — +714,9±68,0% (p<0,001). Фракция выброса левого желудочка при стандартном ГД снизилась на 26,6±1,9%, в то время как при применении ИФН снижение составило 9,7±2,0% (p<0,001).
Заключение: Дозированная ИФН во время сеанса ГД статистически значимо уменьшает выраженность интрадиализного кардиального стресса и ограничивает снижение систолической функции левого желудочка у больных СД2 на программном ГД с неудовлетворительным гликемическим контролем.
Ключевые слова: тропонин-Т, мозговой натрийуретический пептид, КФК-МВ, фракция выброса левого желудочка, кардиальный стресс, сердечно-сосудистый риск.
Annotatsiya
Tadqiqot maqsadi: Glikemik nazorati qoniqarsiz bo‘lgan, dasturli gemodializ (GD) olayotgan 2-tip qandli diabet (QD2) bilan og‘rigan bemorlarda dozalangan intradializ jismoniy yuklamaning (IJY) kardiospetsifik biomarkerlar dinamikasi va miokardning funksional holatiga ta’sirini baholash.
Materiallar va usullar: Tadqiqotga glikemik nazorati qoniqarsiz bo‘lgan, dasturli GD olayotgan QD2 bilan og‘rigan 66 nafar bemor kiritildi. Bemorlar 33 nafardan iborat ikkita taqqoslanadigan guruhga randomizatsiya qilindi: standart GD guruhi va dozalangan IJY bilan GD guruhi. MNUP, KFK-MB va troponin-T darajalari, shuningdek exokardiografik ko‘rsatkichlar GD boshlanishidan oldin, 60–90-daqiqada va muolaja yakunlangandan keyin baholandi.
Natijalar: Standart GD guruhida muolaja yakuniga kelib troponin-T darajasining o‘sishi +868,8±80,9% ni tashkil etgan bo‘lsa, IJY guruhida ushbu ko‘rsatkich +714,9±68,0% ni tashkil etdi (p<0,001). Chap qorincha otish fraksiyasi standart GD guruhida 26,6±1,9% ga, IJY guruhida esa 9,7±2,0% ga kamaydi (p<0,001).
Xulosa. GD seansi davomida dozalangan IJY qo‘llanilishi glikemik nazorati qoniqarsiz bo‘lgan QD2 bilan og‘rigan bemorlarda intradializ kardial stressning ifodalanganligini statistik jihatdan sezilarli darajada kamaytiradi hamda chap qorincha sistolik funksiyasining pasayishini cheklaydi.
Kalit so‘zlar: troponin-T, miya natriyuretik peptidi, KFK-MB, chap qorincha otish fraksiyasi, kardial stress, yurak-qon tomir xavfi.
Summary
Purpose of the study: To evaluate the effect of dosed intradialytic physical exercise (IPE) on the dynamics of cardiac-specific biomarkers and myocardial functional status in patients with type 2 diabetes mellitus (T2DM) receiving maintenance hemodialysis (HD) and having poor glycemic control.
Materials and methods: The study included 66 patients with T2DM receiving maintenance HD and having concordant poor glycemic control. The patients were randomized into two comparable groups of 33 patients each: standard HD and HD with dosed IPE. NT-proBNP, CK-MB, troponin T, and echocardiographic parameters were assessed before HD, at 60–90 minutes, and after completion of the HD session.
Results: By the end of the HD session, troponin T increased by 868.8±80.9% in the standard HD group compared with 714.9±68.0% in the IPE group (p<0.001). Left ventricular ejection fraction (LVEF) decreased by 26.6±1.9% during standard HD, compared with 9.7±2.0% in the IPE group (p<0.001).
Conclusion: Dosed intradialytic physical exercise significantly reduces the severity of intradialytic cardiac stress and attenuates the decline in left ventricular systolic function in patients with T2DM receiving maintenance HD and having poor glycemic control.
Keywords: troponin T, N-terminal pro-B-type natriuretic peptide, CK-MB, left ventricular ejection fraction, cardiac stress, cardiovascular risk.
References
- 1. Magliano DJ, Boyko EJ, IDF Diabetes Atlas 10th Edition Scientific Committee. IDF Diabetes Atlas. 10th ed. Brussels: International Diabetes Federation; 2021.
- 2. Husain-Syed F, McCullough PA, Birk HW, Renker M, Brocca A, Seeger W, et al. Cardio-pulmonary-renal interactions: a multidisciplinary approach. J Am Coll Cardiol. 2015;65(22):2433-48. doi:10.1016/j.jacc.2015.04.024.
- 3. Odudu A, McIntyre CW. An update on intradialytic cardiac dysfunction. Semin Dial. 2016;29(6):435-41. doi:10.1111/sdi.12532.
- 4. Chao CT, Huang JW, Yen CJ. Intradialytic hypotension and cardiac remodeling: a vicious cycle. Biomed Res Int. 2015;2015:724147. doi:10.1155/2015/724147.
- 5. Jakubiak GK, Chwalba A, Basek A, Cieślar G, Pawlas N. Glycated hemoglobin and cardiovascular disease in patients without diabetes. J Clin Med. 2025;14(1):53. doi:10.3390/jcm14010053.
- 6. Bugger H, Abel ED. Molecular mechanisms of diabetic cardiomyopathy. Diabetologia. 2014;57(4):660-71. doi:10.1007/s00125-014-3171-6.
- 7. Buchanan C, Mohammed A, Cox E, Köhler K, Canaud B, Taal MW, et al. Intradialytic cardiac magnetic resonance imaging to assess cardiovascular responses in a short-term trial of hemodiafiltration and hemodialysis. J Am Soc Nephrol. 2017;28(4):1269-77. doi:10.1681/ASN.2016060686.
- 8. Brown M, Burrows L, Pruett T, Burrows T. Hemodialysis-induced myocardial stunning: a review. Nephrol Nurs J. 2015;42(1):59-66.
- 9. Ting SMS, Hamborg T, McGregor G, Oxborough D, Lim K, Koganti S, et al. Reduced cardiovascular reserve in chronic kidney failure: a matched cohort study. Am J Kidney Dis. 2015;66(2):274-84. doi:10.1053/j.ajkd.2015.02.335.
- 10. Toth-Manikowski SM, Sozio SM. Cooling dialysate during in-center hemodialysis: beneficial and deleterious effects. World J Nephrol. 2016;5(2):166-71. doi:10.5527/wjn.v5.i2.166.
- 11. Sherman RA. We lower blood flow for intradialytic hypotension. Semin Dial. 2016;29(4):295-6. doi:10.1111/sdi.12486.
- 12. Daminova LT, Muminova SU, Tuttle KR, Daminov BT, Muminov SK, Adilova DSh, Kasimova GB. Type 2 diabetes and hemodialysis: metabolic challenges and the role of intradialytic exercise. Clin Med Insights Endocrinol Diabetes. 2026;19:11795514261473664. doi:10.1177/11795514261473664.