ОҒИР КУЙГАН БЕМОРЛАРДА ОШҚОЗОН – ИЧАК ТРАКТИ ДИСФУНКЦИЯСИНИНГ ЎЛИМ КЎРСАТГИЧИГА ТАЪСИРИНИ РЕТРОСПЕКТИВ ЎРГАНИШ
- Авторы:Хайитов Лазиз Милонерович, Хакимов Эркин Абдухалилович, Зувайтов Шохрух Гайратович, Маматов Фаррух Шавкатович, Аброров Шахбозжон Нематзода, Ачилов Мирзакарим Темирович
- Дата публикации:May 26, 2025
- Тип:Статья
- DOI: 10.64156/mju.7856 Скопировано
- Том / № Выпуска:№2_1_2025
Аннотация
Мақсад. Оғир куйиш жароҳати бўлган беморларда ошқозон-ичак тракти дисфункциясининг ўлим кўрсатгичига таъсирини ўрганиш.
Материал ва усуллар. Тадқиқотимизда 416 беморни таҳлил қилдик. Шундан 310 таси эркакалар 74,51% ни аёллар 106 тани 25,48% ни ташкил этади. Эркаклар ўртача ёши 41,6 ± 13,6 ёшни , аёлларда ўртача ёш 48,6 ± 12,7 бўлган эди.
Ушбу ретроспектив таҳлил, оғир куйиш жароҳати олган умумий куйиш майдони (УКМ) 20% > 50% гача бўлган беморларда, шундан чуқур куйиш майдони, (ЧКМ ) > 25%) гача бўлган куйган беморларда 2015 йилнинг январдан 2024 йил декабргача госпитализация қилиниб, 7 кундан 75 кун орлиғида ўлим кузатилган демографик маълумотлар кўрсатгичи, ундан ташқари куйдурувчи факторлар, жароҳат чуқурлиги, куйишнинг оғирлик даражасини белгиловчи (Франк индекси) хаёт учун муҳим органлар ва тизимларни холатини баҳоловчи шкала (SOFA) ҳамда куйиш шокини оғирлигини белгиловчи симптомлар жамланмаси ҳамда нафас йўлларининг ингалацион зарарланиш даражаларига эътибор қаратилган. Бундан ташқари ошқозон-ичак тракти дисфункциясида кузатиладиган, кўнгил айниши, қусиш, диарея, ич қотиши, ошқозон-ичак ярасидан қон кетиши, паралитик ичак тутилиши, энзимапатиялар кузатилиши, шунинг билан бирга беморнинг касалхонада ҳамда реанимация бўлимда ётиш кунларининг давомилиги келтирилган.
Хулоса. Оғир куйиш билан жароҳатланган беморларда прогноз ёмон оқибатларга олиб келиши, чунки деярли бешдан бири қисми 75-80 кун ичида вафот этади. Беморларимизнинг ярмида ошқозон-ичак тракти дисфункцияси билан боғлиқ бўлган касалликлар ривожланиб, улар орасида ошқозон-ичак яраси пайдо бўлиши ва қон кетиши 80 кунлик ўлим билан узвий равишда боғлиқ эди. Оғир куйиши ва ошқозон-ичак тракти дисфункцияси бўлган беморларга кўпроқ эътибор қаратиш лозим.
Калит сўзлар: куйиш, куйиш шок, куйишнинг оғирлик даражаси, ошқозон- ичак тракти дисфункцияси, куйишдан ўлим.
Материалы и методы. В нашем исследовании мы проанализировали 416 пациентов. Из них 310 мужчин составили 74,51%, а 106 женщин — 25,48%. Средний возраст мужчин составил 41,6±13,6 лет, а женщин — 48,6±12,7 лет. Данный ретроспективный анализ показал, что у пациентов с общей площадью ожогов (ОПО) до 20% > 50%, получивших тяжелые ожоговые травмы, в том числе с площадью глубоких ожогов (ОГО) > 25%, госпитализированных в период с января 2015 года по декабрь 2024 года, с летальным исходом в сроки от 7 до 75 дней, уделено внимание показателю демографических данных, а также ожоговым факторам, глубине травмы, шкале оценки состояния жизненно важных органов и систем (ИФА), определяющей тяжесть ожога (индекс Франка), а также совокупности симптомов, определяющих тяжесть ожогового шока и степень ингаляционного поражения дыхательных путей. Кроме того, при дисфункции желудочно-кишечного тракта наблюдаются тошнота, рвота, диарея, запор, кровотечение из язвы желудочно-кишечного тракта, паралитическая кишечная непроходимость, энзимопатии, а также длительность пребывания больного в стационаре и отделении реанимации.
Заключение. У пациентов с тяжелыми ожогами прогноз может иметь неблагоприятные последствия, так как почти пятая часть умирает в течение 75-80 дней. У половины наших пациентов развивались заболевания, связанные с дисфункцией желудочно-кишечного тракта, среди которых возникновение язвы желудочно-кишечного тракта и кровотечения были неразрывно связаны с 80-дневной смертностью. Больше внимания следует уделять пациентам с тяжелыми ожогами и дисфункцией желудочно-кишечного тракта.
Ключевые слова: ожог, ожоговый шок, степень тяжести ожога, дисфункция желудочно-кишечного тракта, смерть от ожога.
Material and methods. 416 patients participated in the study. Of these, 310 were men and 74.51% were women, 106 were women and 25.48% were men, respectively. Men had an average age of 41.6 ± 13.6 years, women — 48.6 ± 12.7 years. This retrospective analysis found that in patients with severe burn injury with a total burn (ukm) of 20% > 50%, of which deep burn area, (TBSA ) > 25%) burn patients were hospitalised from January 2015 to December 2024, with a demographic data indicator of 7 days to 75 days orlida death, beyond which Burning factors, burn depth, attention is paid to the scale that determines the degree of severity of burns (Frank index), which assesses the state of organs and systems important for Hayat (SOFA), as well as the totality of symptoms that determine the severity of burn shock and the degree of Ingressive damage to the respiratory tract. It also includes the observation of gastrointestinal dysfunction, nausea, vomiting, diarrhea or constipation, bleeding from gastrointestinal ulcers, paralytic intestinal obstruction, enzymapatias and the duration of the patient’s days in hospital and intensive care units.
Conclusion. In patients with severe burns, the prognosis is unfavorable, as almost one in five dies within 75-80 days. Half of our patients developed diseases related to impaired gastrointestinal tract function, among which the appearance of gastrointestinal ulcers and bleeding was inextricably linked to the 80-day death period. More attention should be paid to patients with severe burns and impaired gastrointestinal tract function.
Key words: Burns, Burns shock, degree of severity of burns, dysfunction of the gastrointestinal tract, death from burns.
References
- 1. Алексеев А.А., Бобровников А.Э. Эрозивно-язвенные поражения желудочно-кишечного тракта при ожоговой травме. Хирургия. Журнал им. Н.И. Пирогова. 2020;(12):38 45. Alekseev AA, Bobrovnikov AE. Erosive and ulcerative lesions of gastrointestinal tract in patients with burns. Pirogov Russian Journal of Surgery. 2020;(12):38 45. (In Russ.) https://doi.org/10.17116/hirurgia202012138
- 2. Бергер М.М., Пичард С. Парентеральное питание в отделении интенсивной терапии: уроки, извлеченные за последние несколько лет. Питание. 2019; 59:188–94.
- Вагнер Д.О., Крылов К.М., Вербицкий В.Г., Шлык И.В. Профилактика желудочно-кишечных кровотечений у пациентов с обширными термическими ожогами. Хирургия. Журнал им. Н.И. Пирогова. 2018;3:42-48
- 4. Ван К., Ли Кью, Рен Дж. Взаимодействие микробиоты и иммунитета в патогенезе кишечной инфекции. Front Immunol. 2019; 10:1873.
- 5. Даминов Ф.А. Тагаев К.Р. Карабаев Х.К. Хакимов Э.А. Оптимизация диагностики и лечениянарушений функции желудочно-кишечноготракта утяжелообожженных (методическая рекомендация) Ташкент-2019
- 6. Конг ЭЛ, Бернс Б. Синдром наркотического опорожнения кишечника В: StatPearls. Остров сокровищ (Флорида) 2022. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK493207 Ng JWG, Кэрнс, Южная Каролина, О'Бойл, Калифорния. Лечение нижних отделов желудочно-кишечного тракта при ожогах: комплексный обзор. Ожоги.. 2016;42(4): 728-37.
- 7. Меза-Эскобар Л.Е., Рехоу С., Ешке М.Г. Определения сепсиса при ожогах. Хирургическая инфекция (Larchmt). 2021;22(1):28–36.
- 8. Натараджан М. Последние концепции диетотерапии у пациентов с ожогами в критическом состоянии. Int J Nutr Pharmacol. 2019;9(1):4-36.
- 9. Сонг Х., Юань З., Пэн У, Ло Г. Экстракорпоральная мембранная оксигенация в сочетании с непрерывной заместительной почечной терапией для лечения тяжелых ожогов: текущее состояние и проблемы. Травма при ожогах. 2021; 9: tkab017.