ЭФФЕКТИВНОСТЬ ПЕРСОНАЛИЗИРОВАННОЙ НУТРИТИВНО-МЕТАБОЛИЧЕСКОЙ КОРРЕКЦИИ У ДЕТЕЙ РАННЕГО ВОЗРАСТА С ВРОЖДЁННЫМИ ПОРОКАМИ СЕРДЦА
- Авторы:Бабаджанова Фания Рашидовна, Агзамова Шоира Абдусамовна , Хайбулина Зарина Руслановна
- Дата публикации:September 23, 2026
- Тип:Статья
- DOI: 10.64156/mju.9688 Скопировано
- Том / № Выпуска:Том 1 №5 (2026)
Аннотация
Резюме. Цель. Оценить эффективность персонализированной программы нутритивно-метаболической коррекции у детей раннего возраста с врождёнными пороками сердца по динамике физического развития, прогностического нутритивного индекса и срокам хирургической коррекции.
Материал и методы. В проспективное сравнительное обсервационное исследование включены 159 детей с врождёнными пороками сердца в возрасте до 3 лет (средний возраст 14,03±0,78 месяца). Основная группа (n=68) получала персонализированную нутритивную поддержку с учётом нутритивного статуса и нарушений кишечного микробиома; группа сравнения (n=91) — стандартную предоперационную подготовку и рекомендации по питанию. Оценивали Z-показатели массы тела к возрасту (WAZ), длины/роста к возрасту (HAZ), массы тела к длине/росту (WHZ), прогностический нутритивный индекс (PNI), возраст и частоту выполнения операции. Промежуточную оценку проводили через 6 месяцев, послеоперационную — через 12 месяцев.
Результаты. Через 6 месяцев WAZ в основной группе улучшился с −2,34±0,12 до −1,60±0,10 против −2,20±0,10 в группе сравнения; WHZ — с −2,19±0,12 до −1,81±0,09 против −2,21±0,14 соответственно (p<0,05). PNI увеличился до 56,2±0,5 против 44,5±0,6. В течение 6 месяцев были прооперированы 38 из 68 детей основной группы (55,9%) и 21 из 91 ребёнка группы сравнения (23,1%). Средний возраст операции составил 20,0±1,6 и 25,7±0,7 месяца соответственно (p<0,05).
Заключение. Персонализированная нутритивно-метаболическая подготовка ассоциировалась с улучшением антропометрических и нутритивных показателей и большей долей своевременно прооперированных детей. Полученные результаты требуют подтверждения в рандомизированных исследованиях с контролем тяжести порока и других факторов смешения.
Ключевые слова: врождённые пороки сердца; дети раннего возраста; нутритивная недостаточность; кишечный микробиом; WAZ; WHZ; прогностический нутритивный индекс; предоперационная подготовка.
Rezyume. Erta yoshdagi tug‘ma yurak nuqsonlari bo‘lgan bolalarda shaxsiylashtirilgan nutritiv-metabolik korreksiyaning samaradorligi.
Maqsad — shaxsiylashtirilgan korreksiya dasturining jismoniy rivojlanish, prognostik ovqatlanish indeksi va jarrohlik amaliyoti muddatlariga ta’sirini baholash.
Materiallar va usullar. Tadqiqotga 3 yoshgacha bo‘lgan 159 nafar bola kiritildi: asosiy guruhda 68 nafar, taqqoslash guruhida 91 nafar. Olti oydan so‘ng asosiy guruhda WAZ, WHZ va PNI ko‘rsatkichlari taqqoslash guruhiga nisbatan yaxshiroq bo‘ldi (p<0,05).
Natijalar.Olti oy davomida operatsiya qilingan bolalar ulushi mos ravishda 55,9% va 23,1% ni tashkil etdi Xulosa. Shaxsiylashtirilgan tayyorgarlik nutritiv holatning yaxshilanishi va operatsiyani o‘z vaqtida o‘tkazish ehtimolining oshishi bilan bog‘liq bo‘ldi.
Kalit so‘zlar: tug‘ma yurak nuqsonlari; bolalar; nutritiv yetishmovchilik; ichak mikrobiomi; shaxsiylashtirilgan korreksiya; operatsiyaga tayyorgarlik.
Abstract. Effectiveness of personalized nutritional and metabolic correction in young children with congenital heart disease.
Objective: To evaluate a personalized nutritional and metabolic intervention in young children with congenital heart disease using growth indices, the prognostic nutritional index, and timing of cardiac surgery.
Methods: This prospective comparative observational study included 159 children younger than 3 years: 68 received personalized support and 91 received standard care. Outcomes were assessed at 6 months and 12 months after surgery.
Results: At 6 months, WAZ improved from −2.34±0.12 to −1.60±0.10 in the intervention group versus −2.20±0.10 in the comparison group; WHZ improved to −1.81±0.09 versus −2.21±0.14 (p<0.05). Surgery within 6 months was performed in 55.9% and 23.1%, respectively.
Conclusion: Personalized preparation was associated with improved nutritional indices and a higher proportion of timely operations. Randomized studies controlling for disease severity are needed.
Keywords: congenital heart disease; young children; malnutrition; gut microbiome; personalized nutrition; preoperative preparation.
References
- 1. World Health Organization. Guideline: updates on the management of severe acute malnutrition in infants and children. Geneva: WHO; 2013.
- 2. Medoff-Cooper B., Ravishankar C. Nutrition and growth in congenital heart disease: a challenge in children. Curr Opin Cardiol. 2013;28(2):122–129. doi:10.1097/HCO.0b013e32835dd005.
- 3. Fundora M.P., Calamaro C.J., Wu Y. et al. Microbiome and growth in infants with congenital heart disease. J Pediatr. 2024;274:114169. doi:10.1016/j.jpeds.2024.114169.
- 4. Radman M., Mack R., Barnoya J. et al. The effect of preoperative nutritional status on postoperative outcomes in children undergoing surgery for congenital heart defects. J Thorac Cardiovasc Surg. 2014;147(1):442–447.
- 5. Feng D., Christensen J.T., Yetman A.T. et al. The microbiome’s relationship with congenital heart disease: more than a gut feeling. J Congenit Cardiol. 2021;5:7. doi:10.1186/s40949-021-00060-4.
- 6. Huang Y., Lu W., Zeng M. et al. Mapping the early-life gut microbiome in neonates with critical congenital heart disease: multiomics insights and implications for host metabolic and immunological health. Microbiome. 2022;10:245. doi:10.1186/s40168-022-01437-2.
- 7. Koc F., Magner C., Murphy K. et al. Gut microbiome in children with congenital heart disease after cardiopulmonary bypass surgery (GuMiBear Study). Pediatr Cardiol. 2025;46(7):1868–1878. doi:10.1007/s00246-024-03634-2.
- 8. Agzamova S.A., Babadjanova F.R. Gut microbiome and short-chain fatty acid alterations after cardiopulmonary bypass are associated with nutritional and functional impairment in young children with congenital heart defects. Clin Exp Gastroenterol. 2026. doi:10.2147/CEG.S600414.
- 9. Onodera T., Goseki N., Kosaki G. Prognostic nutritional index in gastrointestinal surgery of malnourished cancer patients. Nihon Geka Gakkai Zasshi. 1984;85(9):1001–1005.
- 10. World Health Organization. WHO Child Growth Standards: Length/height-for-age, weight-for-age, weight-for-length, weight-for-height and body mass index-for-age. Geneva: WHO; 2006.