BOLALARDA SHIFOXONADAN TASHQARI PNEVMONIYANING KLINIK-EPIDEMIOLOGIK XUSUSIYATLARI (ADABIYOTLAR SHARXI)
- Авторы:Ganiyeva Durdona Kamolovna. Shayxova Munira Ikramovna. Karimova Diloram Ismatovna.
- Дата публикации:December 1, 2025
- Тип:Статья
- DOI: 10.64156/mju.8735 Скопировано
- Том / № Выпуска:Toм 1_6_Спец выпуск 2025
Аннотация
Dolzarbligi. Maqolada bolalarda shifoxonadan tashqari pnevmoniyaning klinik va epidemiologik xususiyatlari ko’rsatilgan. Kasallikning davomiyligi va kechishining noxush variantlarining va o’limning shakllanishi tufayli pnevmoniyaning yuqori tarqalishi jamiyatga katta iqtisodiy zarar yetkazishi, tibbiy va ijtimoiy ahamiyatga ega bo’lishi mumkin. Bolalarda shifoxonadan tashqari pnevmoniyani tashxislash uchun aniq klinik va instrumental mezonlarning mavjud bo’lishiga qaramay, ushbu mavzuning dolzarbligi saqlanib qolmoqda. Maqsadi. Bolalarda shifoxonadan tashqari pnevmoniyaning klinik-epidemiologik xususiyatlarini o’rganish tadqiqot maqsadi bo’lib hisoblandi. Tadqiqot materiallari va usullari. Mahalliy va xorijiy adabiyotlarda keltirilgan ma’lumotlar bo’yicha bolalarda shifoxonadan tashqari pnevmoniyaning klinik-epidemiologik xususiyatlari o’rganildi. Bolalarda pnevmoniyaning asosiy qo’zg’atuvchilari va respirator kasalliklarni tashxislashning zamonaviy usullari ko’rib chiqildi. Tadqiqot natijalari. So’nggi yillarda bolalarda shifoxonadan tashqari pnevmoniya qo’zg’atuvchilarining etiologik strukturasi ahamiyatli darajada o’zgarib bormoqda. Shifoxonadan tashqari pnevmoniya yuqori darajada kasallanishning yuzaga kelishi bilan farqlanadi. Mycoplasma pneumoniae kasallikning rivojlanishi uchun mas’ul bo’lgan keng tarqalgan bakterial agentdir. Ushbu mikroorganizm kasallikning ham sporadik holatlari va shuningdek tashkiliy jamoalarda ommaviy holatlarini keltirib chiqaradi. Bolalar amaliyotida ushbu infeksion agent qator kuzatuvlarda 60% shifoxonadan tashqari pnevmoniyaning rivojlanishi uchun katta rol o’ynaydi. Bundan tashqari, asosiy qo’zg’atuvchilarning antibakterial preparatlarga rezistentligining o’sishi kuzatilmoqda, bu esa ratsional terapiyani tanlashda qiyinchilik yaratadi. Xulosa. Bolalarda shifoxonadan tashqari pnevmoniya muammosini o’rganishda erishilgan yutuqlarga qaramay, keyingi tadqiqotlar olib borilishini talab etuvchi qator dolzarb masalalar o’z yechimini kutmoqda. Zamonaviy texnologiyalardan foydalanish ushbu kasallikni oldini olish va davolashning yanada samarali strategiyalarini ishlab chiqishga imkon beradi.
Kalit so’zlar: shifoxonadan tashqari pnevmoniya, klinik va epidemiologik xususiyatlar, bolalar
Актуальность. В статье описаны клинико-эпидемиологические особенности внебольничной пневмонии у детей. Высокая распространенность пневмоний ввиду длительности заболевания и формирования неблагоприятных вариантов течения и летальности может наносить значительный экономический ущерб обществу, обуславливая медицинскую и социальную значимость. Несмотря на существующие клинико-инструментальные критерии диагностики внебольничной пневмонии у детского населения, актуальность данной темы сохраняется. Цель. Целью исследования было изучение клинико-эпидемиологических особенностей внебольничной пневмонии у детей. Материалы и методы исследования. Клинико-эпидемиологические особенности внебольничной пневмонии у детей изучались в соответствии с данными, представленными в отечественной и зарубежной литературе. Были рассмотрены основные возбудители пневмонии у детей и современные методы диагностики респираторных заболеваний. Результаты исследования. В последние годы этиологическая структура внебольничной пневмонии у детей претерпела значительные изменения. Внебольничная пневмония отличается высокой степенью заболеваемости. Mycoplasma pneumoniae является распространенным бактериальным агентом, ответственным за развитие заболевания. Этот микроорганизм вызывает как единичные случаи заболевания, так и массовые случаи в организационных сообществах. В педиатрической практике этот инфекционный агент, по ряду наблюдений, играет основную роль в развитии 60% внебольничных пневмоний. Кроме того, наблюдается повышение резистентности основных возбудителей к антибактериальным препаратам, что создает трудности в выборе рациональной терапии. Вывод. Несмотря на достигнутый прогресс в изучении проблемы внебольничной пневмонии у детей, ряд актуальных вопросов ждут своего решения, которые требуют проведения дальнейших исследований. Использование современных технологий позволяет разрабатывать более эффективные стратегии профилактики и лечения этого заболевания.
Ключевые слова: внебольничная пневмония, клинико-эпидемиологические особенности, дети
Relevance. The article describes the clinical and epidemiological features of community-acquired pneumonia in children. The high prevalence of pneumonia due to the duration of the disease and the formation of unfavorable variants of the course and mortality can cause significant economic damage to society, causing medical and social significance. Despite the existing clear clinical and instrumental criteria for the diagnosis of community-acquired pneumonia in children, the relevance of this topic remains. The aim of the study was to study the clinical and epidemiological features of community-acquired pneumonia in children. Materials and methods of the study. The clinical and epidemiological features of community-acquired pneumonia in children were studied in accordance with the data presented in the domestic and foreign literature. The main causative agents of pneumonia in children and modern methods of diagnosing respiratory diseases were considered. The results of the study. In recent years, the etiological structure of community-acquired pneumonia in children has undergone significant changes. Community-acquired pneumonia is characterized by a high degree of morbidity. Mycoplasma pneumoniae is a common bacterial agent responsible for the development of the disease. This microorganism causes both isolated cases of the disease and mass cases in organizational communities. In pediatric practice, this infectious agent, according to a number of observations, plays a major role in the development of 60% of community-acquired pneumonia. In addition, there is an increase in the resistance of the main pathogens to antibacterial drugs, which creates difficulties in choosing a rational therapy. Conclusion. Despite the progress made in studying the problem of community-acquired pneumonia in children, a number of pressing issues are waiting to be resolved, which require further research. The use of modern technologies makes it possible to develop more effective strategies for the prevention and treatment of this disease.
Key words: community-acquired pneumonia, clinical and epidemiological features, children
References
- Внебольничная пневмония у детей. Клинические рекомендации. Москва 2015. 7 с.
- 2. ВОЗ. Информационный бюллетень № 331, 2013. URL: http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs331/ru/
- 3. Геппе Н. А., Малахов А. Б., Волков И. К., Козлова Л. В. и др. К вопросу о дальнейшем развитии научно-практической программы по внебольничной пневмонии у детей // Рус. мед. журн. 2014. Т. 22. № 3. С. 188‒193.
- 4. Козлов Р. С. Пневмококки: уроки прошлого — взгляд в будущее. Смоленск: МАКМАХ, 2010. 128 с.
- 5. Малахов А. Б., Снегоцкая М. Н., Дронов И. А. Совершенствование программ вакцинопрофилактики инфекционных заболеваний в России // Эффектив. фармакотерапия. Педиатрия. 2011. № 2. С. 7–14.
- 6. Петченко А.И., Лучанинова В.Н., Кныш С.В., Шеметова Е.В. Возрастные особенности течения внебольничной пневмонии у детей // Фундаментальные исследования. – 2014. – № 2. – С. 141-145;
- 7. Синопальников А.И., Козлов Р.С. Внебольничные инфекции дыхательных путей. Руководство для врачей – М.: Премьер МТ, Наш город, 2007. – 352 с.
- 8. Таточенко В. К. Клинические рекомендации. Педиатрия (пневмония у детей) / Под ред. А. А. Баранова. М.: ГЭОТАР-Медиа, 2005. 28 с.
- 9. Black R.E., Cousens S., Johnson H.L. et al.; Child Health Epidemiology Reference Group of WHO and UNICEF. Global, regional, and national causes of child mortality in 2008: a systematic analysis // Lancet. — 2010. — № 375(9730). — Р. 1969-1987.