ISHEMIK INSULTDA BUZILGAN HARAKAT FUNKSIYASINI TIKLASH UCHUN REABILITATSIYA CHORA-TABDBIRLARINI OPTIMALLASHTIRISH
- Авторы:Baxriyev Bahriddin Rizvonqul o’g’li
- Дата публикации:November 25, 2025
- Тип:Статья
- DOI: 10.64156/mju.8610 Скопировано
- Том / № Выпуска:Toм 1_6_Спец выпуск 2025
Аннотация
Maqsad. Ishemik insultni tiklash davrida davolash bosqichidagi bemorlarda buzilgan harakat funksiyalarning tiklanishiga imkon beradigan asosiy klinik koʻrsatkichlarni aniqlash.
Material va usullar. Tadqiqot ishi akademik N. M. Majidova nomidagi nevrologiya va neyroreabilitatsiya markazida «Neyromed servis» klinikasi – bosh miyada qon aylanishining oʻtkir buzilishi bilan ogʻrigan bemorlar uchun nevrologiya boʻlimda amalga oshirildi. Tadqiqot reabilitatsiya davolashga qaratilgan neyrovizualizatsiya usullari bilan tasdiqlangan yengil yoki oʻrta og’ir darajadagi ishemik insultning tiklanish davridagi 147 nafar bemorni oʻz ichiga oldi. Tadqiqotda ishtirok etgan bemorlar keng qamrovli klinik va laboratoriya-instrumental tekshiruvdan oʻtdilar va ishemik insult natijasida kelib chiqadigan asoratdan davolandilar.
Xulosa. Maqolada ishemik insultda buzilgan harakat funksiyalarini tiklashga qaratilgan reabilitatsion tadbirlarni optimallashtirishning zamonaviy jihatlari ko‘rib chiqilgan. Harakat buzilishlarining patogenetik mexanizmlari, klinik ko‘rinishlari hamda reabilitatsiya salohiyatini baholashda qo‘llaniladigan klinik va instrumental usullar tahlil qilingan. Ayniqsa, neyropsixologik korreksiya, fizioterapiya va innovatsion texnologiyalarni o‘z ichiga olgan kompleks dasturlarning ahamiyatiga alohida e’tibor qaratilgan. Zamonaviy tadqiqotlar tahliliga asoslanib, ishemik insultdan keyingi harakat faoliyatini tiklash samaradorligini oshirishning istiqbolli yo‘nalishlari belgilab berilgan.
Kalit so‘zlar: ishemik insult, harakat buzilishlari, reabilitatsiya, kognitiv funksiyalar, neyrointerfeys.
Цель. Определить основные клинические показатели, обеспечивающие восстановление нарушенных двигательных функций у пациентов в восстановительном периоде ишемического инсульта.
Материалы и методы. Исследование проводилось в Центре неврологии и нейрореабилитации имени академика Н. М. Мажидовой, в неврологическом отделении для пациентов с острым нарушением мозгового кровообращения клиники «Нейромед Сервис». В исследование были включены 147 пациентов с подтверждённым с помощью нейровизуализации лёгким и среднетяжёлым ишемическим инсультом в восстановительном периоде. Пациенты прошли комплексное клинико-лабораторное и инструментальное обследование, а также реабилитационные мероприятия по коррекции последствий инсульта.
Заключение. В статье рассмотрены современные аспекты оптимизации реабилитационных мероприятий, направленных на восстановление нарушенных двигательных функций при ишемическом инсульте. Проанализированы патогенетические механизмы двигательных нарушений, их клинические проявления, а также клинические и инструментальные методы оценки реабилитационного потенциала. Особое внимание уделено значимости комплексных программ, включающих нейропсихологическую коррекцию, физиотерапию и инновационные технологии. На основе анализа современных исследований определены перспективные направления повышения эффективности восстановления двигательной активности после ишемического инсульта.
Ключевые слова: ишемический инсульт, двигательные нарушения, реабилитация, когнитивные функции, нейроинтерфейс.
Objective.
To identify key clinical indicators that contribute to the restoration of impaired motor functions in patients during the recovery period after ischemic stroke.
Materials and methods. The study was conducted at the Neurology and Neurorehabilitation Center named after Academician N. M. Majidova and in the Neurology Department for patients with acute cerebrovascular accidents at the “Neuromed Service” clinic. The study included 147 patients in the recovery stage of ischemic stroke of mild to moderate severity, confirmed by neuroimaging methods. All patients underwent comprehensive clinical, laboratory and instrumental examinations, as well as rehabilitation measures aimed at managing stroke-related complications.
Conclusion. The article discusses modern approaches to optimizing rehabilitation interventions targeted at restoring motor dysfunction caused by ischemic stroke. The pathogenic mechanisms of motor impairment, its clinical manifestations, and clinical/instrumental methods for assessing rehabilitation potential were analyzed. Special attention was given to the role of comprehensive rehabilitation programs including neuropsychological correction, physiotherapy, and innovative technologies. Based on current research analysis, promising directions for improving the effectiveness of motor recovery after ischemic stroke have been identified.
Keywords: ischemic stroke, motor disorders, rehabilitation, cognitive functions, neurointerface.
References
- . Абдусаломова М.А., Мамурова М.М. Эрготерапия как метод комплексной реабилитации // Узбекистанский медицинский журнал. – 2023. – №1. – С. 27–30.
- Беловa Ю.В., Покровский А.В. Особенности течения и реабилитации при атеротромботическом инсульте // Неврологический журнал. – 2020. – №5. – С. 30–36.
- . Гафуров Б.Г. Ишемический инсульт и его последствия // Журнал неврологии и психиатрии. – 2021. – №3. – С. 12–18.
- Дамулин И.В., Кадыков А.С. Реабилитация после инсульта // Вестник восстановительной медицины. – 2019. – №4. – С. 45–53.
- Левин О.С. Неврология: национальное руководство. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2022. – 864 с.
- Парфенов В.А. Современные представления о восстановлении после инсульта // Практическая медицина. – 2021. – №2. – С. 8–14.
- Adams H.P., Bendixen B.H., Kappelle L.J., и др. Classification of subtype of acute ischemic stroke: Definitions for use in a multicenter clinical trial // Stroke. – 1993. – Т. 24, №1. – С. 35–41.
- Classen J., Liepert J., Wise S.P., Hallett M., Cohen L.G. Rapid plasticity of human cortical movement representation induced by practice // Journal of Neurophysiology. – 1998. – Vol. 79. – P. 1117–1123
- Corea F., Silvestrelli G., Baccarelli A., и др. Reperfusion strategies in ischemic stroke: State of the art and future perspectives // Cerebrovascular Diseases. – 2017. – Т. 43, №1–2. – С. 43–51.
- European Stroke Organisation. ESO Guidelines on Stroke Rehabilitation // Stroke Journal. – 2020.
- Tiozzo E., Baker J. Physical activity and post-stroke rehabilitation // Journal of Stroke and Cerebrovascular Diseases. – 2016. – Vol. 25, №4. – P. 887–895.
- Ward A.B. A summary of spasticity management: a treatment algorithm // European Journal of Neurology. – 2008. – Т. 15, №1. – С. 89–93.