СРАВНИТЕЛЬНАЯ ЭФФЕКТИВНОСТЬ МЕТОДОВ ЛУЧЕВОЙ ДИАГНОСТИКИ В ОНКОЛОГИИ ПРИ РАЗЛИЧНЫХ КЛИНИЧЕСКИХ ЗАДАЧАХ
- Авторы:Мамедова Гузаль Бакирован, Файзиева Нозима Авазбек кизи
- Дата публикации:July 20, 2026
- Тип:Статья
- DOI: 10.64156/mju.9575 Скопировано
- Том / № Выпуска:Том 1 №4 (2026)
Аннотация
Аннотация. Цель исследования – провести сравнительную оценку эффективности методов лучевой диагностики при различных клинических задачах в онкологии и определить наиболее рациональные подходы к их использованию в диагностическом алгоритме.
Материалы и методы. Проведен ретроспективный анализ результатов обследования 284 онкологических пациентов, проходивших диагностику в 2022–2024 гг. Всем пациентам выполнялись методы лучевой диагностики, включая мультиспиральную компьютерную томографию (МСКТ), магнитно-резонансную томографию (МРТ) и позитронно-эмиссионную томографию, совмещенную с компьютерной томографией (ПЭТ/КТ). Оценивались показатели чувствительности, специфичности и диагностической эффективности методов при первичном выявлении опухоли, стадировании и мониторинге опухолевого процесса.
Результаты. Установлено, что МСКТ обладает высокой диагностической эффективностью при опухолях легких и костной системы. МРТ продемонстрировала наибольшую информативность при диагностике новообразований головного мозга и органов малого таза. ПЭТ/КТ показала максимальную эффективность при стадировании и оценке распространенности опухолевого процесса. Выявлено, что отсутствие дифференцированного подхода к выбору метода исследования приводит к необоснованному дублированию диагностических процедур в 23% случаев.
Заключение. Методы лучевой диагностики обладают различной диагностической ценностью в зависимости от клинической задачи и локализации опухоли. Рациональный выбор метода исследования позволяет повысить эффективность диагностики, сократить количество необоснованных исследований и оптимизировать маршрутизацию онкологических пациентов.
Ключевые слова: лучевая диагностика, МСКТ, МРТ, ПЭТ/КТ, онкология, стадирование, мониторинг опухолей.
Annotatsiya. Tadqiqot maqsadi – onkologik kasalliklarda turli klinik vazifalarni hal etishda nur diagnostikasi usullarining samaradorligini qiyosiy baholash va ularni diagnostik algoritmda qo‘llashning eng maqbul yondashuvlarini aniqlashdan iborat.
Materiallar va usullar. 2022–2024-yillarda tekshiruvdan o‘tgan 284 nafar onkologik bemorning diagnostik natijalari retrospektiv tahlil qilindi. Bemorlarda multispiral kompyuter tomografiyasi (MSKT), magnit-rezonans tomografiya (MRT) hamda pozitron-emission tomografiya va kompyuter tomografiyasi (PET/KT) usullari qo‘llanildi. O‘smalarni birlamchi aniqlash, bosqichlash va monitoring qilishda usullarning sezgirligi, spetsifikligi va diagnostik samaradorligi baholandi.
Natijalar. MSKT o‘pka va suyak tizimi o‘smalarini aniqlashda yuqori diagnostik samaradorlikka ega ekanligi aniqlandi. MRT bosh miya va kichik chanoq a’zolari o‘smalarini baholashda eng yuqori informativlikni namoyon etdi. PET/KT o‘smaviy jarayonning tarqalganligini aniqlash va bosqichlashda eng yuqori samaradorlikni ko‘rsatdi. Tadqiqot usullarini tanlashda differensial yondashuvning yo‘qligi 23% hollarda tekshiruvlarning asossiz takrorlanishiga olib kelishi aniqlandi.
Xulosa. Nur diagnostikasi usullarining samaradorligi klinik vazifa va o‘smaning lokalizatsiyasiga bog‘liq. Tadqiqot usulini oqilona tanlash diagnostika sifatini oshirish, asossiz tekshiruvlar sonini kamaytirish hamda onkologik bemorlarni samarali yo‘naltirish imkonini beradi.
Kalit so‘zlar: nur diagnostikasi, MSKT, MRT, PET/KT, onkologiya, bosqichlash, monitoring.
Abstract. Objective. To compare the effectiveness of imaging modalities in various oncological clinical settings and to determine the most appropriate diagnostic approaches depending on the clinical task.
Materials and Methods. A retrospective analysis of 284 oncology patients examined between 2022 and 2024 was performed. The study included multidetector computed tomography (MDCT), magnetic resonance imaging (MRI), and positron emission tomography combined with computed tomography (PET/CT). Sensitivity, specificity, and diagnostic performance were assessed for primary tumor detection, staging, and monitoring of malignant diseases.
Results. MDCT demonstrated high diagnostic performance in the evaluation of lung and skeletal tumors. MRI showed the highest sensitivity in diagnosing brain and pelvic malignancies. PET/CT provided the greatest diagnostic value for tumor staging and assessment of disease dissemination. The absence of a differentiated approach to modality selection resulted in unnecessary duplication of imaging studies in 23% of cases.
Conclusion. Imaging modalities demonstrate different levels of diagnostic effectiveness depending on the clinical objective and tumor localization. Rational selection of diagnostic methods improves diagnostic accuracy, reduces unnecessary examinations, and optimizes the management of oncology patients.
Keywords: imaging diagnostics, MDCT, MRI, PET/CT, oncology, staging, tumor monitoring.
References
- 1. Давыдов М.И., Аксель Е.М. Статистика злокачественных новообразований в России и странах СНГ // Вестник РОНЦ им. Н.Н. Блохина РАМН. – 2021. – Т. 32, № 2. – С. 3–11.
- 2. Каприн А.Д., Старинский В.В., Шахзадова А.О. Состояние онкологической помощи населению России в 2023 году. – М., 2024. – 239 с.
- 3. Мардынский Ю.С., Трофимова Т.Н. Лучевая диагностика в онкологии. – СПб.: ЭЛБИ-СПб, 2021. – 512 с.
- 4. Портной Л.М., Рубцова Н.А. Современные методы лучевой диагностики опухолей // Медицинская визуализация. – 2020. – № 4. – С. 5–14.
- 5. Трофимова Т.Н., Васильев А.Ю. Магнитно-резонансная томография в онкологии. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2022. – 384 с.
- 6. Czernin J., Allen-Auerbach M., Schelbert H.R. Improvements in cancer staging with PET/CT: literature-based evidence as of September 2006 // Journal of Nuclear Medicine. – 2007. – Vol. 48. – P. 78S–88S.
- 7. Eisenhauer E.A., Therasse P., Bogaerts J. et al. New response evaluation criteria in solid tumours: revised RECIST guideline (version 1.1) // European Journal of Cancer. – 2009. – Vol. 45, № 2. – P. 228–247.
- 8. Gillies R.J., Kinahan P.E., Hricak H. Radiomics: Images Are More than Pictures, They Are Data // Radiology. – 2016. – Vol. 278, № 2. – P. 563–577.
- 9. Hricak H., Akin O., Bradbury M.S. et al. Oncologic imaging: a guiding hand of personalized cancer care // Radiology. – 2021. – Vol. 300, № 2. – P. 321–336.
- 10. Lambin P., Leijenaar R.T.H., Deist T.M. et al. Radiomics: the bridge between medical imaging and personalized medicine // Nature Reviews Clinical Oncology. – 2017. – Vol. 14, № 12. – P. 749–762.
- 11. Mayerhoefer M.E., Materka A., Langs G. et al. Introduction to Radiomics // Journal of Nuclear Medicine. – 2020. – Vol. 61, № 4. – P. 488–495.
- 12. Sala E., Rockall A., Rangarajan D., Kubik-Huch R.A. The role of dynamic contrast-enhanced and diffusion weighted magnetic resonance imaging in the female pelvis // European Journal of Radiology. – 2021. – Vol. 143. – P. 109898.
- 13. Sundaram M., McGuire M.H., Herbold D.R. Magnetic resonance imaging of bone and soft tissue tumors // Journal of Bone and Joint Surgery. – 2019. – Vol. 101, № 5. – P. 452–460.
- 14. Weber W.A. Assessing tumor response to therapy // Journal of Nuclear Medicine. – 2009. – Vol. 50. – P. 1S–10S.
- 15. Wong W.L., Sonoda L.I., Gharpuray A. et al. 18F-FDG PET/CT in oncology: current status and future directions // Clinical Radiology. – 2020. – Vol. 75, № 3. – P. 173–184.