ПСЕВДОАЛЛЕРГИК ҲОЛАТЛАРНИНГ КЛИНИК-ПАТОГЕНЕТИК ХУСУСИЯТЛАРИ: ЗАМОНАВИЙ ҚАРАШЛАР
- Авторы:Разикова Илмира Сагдуллаевна, Позилов Дониербек Кодирович
- Дата публикации:September 25, 2026
- Тип:Статья
- DOI: 10.64156/mju.9786 Скопировано
- Том / № Выпуска:Том 1 №5 (2026)
Аннотация
Аннотация. Псевдоаллергик ҳолатлар иммуноглобулин Е (IgE) воситачилигида кечмайдиган, аммо клиник жиҳатдан аллергик касалликларга ўхшаш намоён бўладиган гиперсезувчанлик реакцияларидир. Сўнгги йилларда мазкур ҳолатларнинг патогенезида диаминоксидаза (DAO) ферменти етишмовчилиги, гистамин алмашинувининг бузилиши, маст ҳужайраларининг MRGPRX2-рецептор орқали фаоллашуви, ичак барьери дисфункцияси ва микробиота таркибининг ўзгариши муҳим аҳамият касб этаётгани ҳақида далиллар тўпланмоқда. Ушбу обзор мақолада псевдоаллергик ҳолатларнинг этиологияси, молекуляр ва клиник-патогенетик механизмлари, клиник фенотиплари, замонавий диагностик ёндашувлари ҳамда даволаш усуллари бўйича халқаро адабиётлар танқидий таҳлил қилинди.Шунингдек, мавжуд илмий маълумотларнинг афзалликлари ва чекловлари баҳоланди, ҳамда келгусидаги тадқиқотлар учун устувор йўналишлар белгиланди. Таҳлил натижалари псевдоаллергик ҳолатларни эрта аниқлаш, дифференциал ташхисни такомиллаштириш ва индивидуаллаштирилган даволаш стратегияларини ишлаб чиқиш учун комплекс ёндашув зарурлигини кўрсатади.
Калит сўзлар: псевдоаллергия, гистамин интолерантлиги, диаминоксидаза, DAO, гистамин, MRGPRX2, маст ҳужайралари, микробиота, диагностика, даволаш.
Аннотация. Псевдоаллергические состояния представляют собой реакции гиперчувствительности, не опосредованные иммуноглобулином Е (IgE), но имеющие клинические проявления, сходные с истинной аллергией. В последние годы накоплено значительное количество данных о роли дефицита диаминоксидазы (DAO), нарушений метаболизма гистамина, активации тучных клеток через рецептор MRGPRX2, дисфункции кишечного барьера и изменений кишечной микробиоты в развитии данных состояний. В настоящем обзоре проведён критический анализ современных международных публикаций, посвящённых этиологии, молекулярным и клинико-патогенетическим механизмам, клиническим фенотипам, диагностике и лечению псевдоаллергических состояний.Кроме того, рассмотрены существующие ограничения современных исследований и определены перспективные направления дальнейших научных разработок. Представленные данные свидетельствуют о необходимости комплексного подхода к диагностике и лечению псевдоаллергических состояний с использованием современных молекулярных и клинических методов исследования.
Ключевые слова: псевдоаллергия, непереносимость гистамина, диаминоксидаза, DAO, гистамин, MRGPRX2, тучные клетки, микробиота, диагностика, лечение.
Abstract. Pseudoallergic conditions are non-IgE-mediated hypersensitivity reactions that clinically resemble classical allergic diseases. Recent evidence has highlighted the important roles of diamine oxidase (DAO) deficiency, impaired histamine metabolism, MRGPRX2-mediated mast cell activation, intestinal barrier dysfunction, and gut microbiota alterations in the pathogenesis of these disorders. This review critically analyzes current international literature on the etiology, molecular and clinical pathogenetic mechanisms, clinical phenotypes, diagnostic approaches, and therapeutic strategies for pseudoallergic conditions.In addition, the strengths and limitations of existing evidence are discussed, and future research priorities are identified. The available data indicate that an integrated diagnostic approach combining clinical assessment, molecular allergy testing, laboratory biomarkers, and dietary evaluation is essential for improving the early diagnosis and personalized management of pseudoallergic conditions.
Keywords: pseudoallergy, histamine intolerance, diamine oxidase, DAO, histamine, MRGPRX2, mast cells, gut microbiota, diagnosis, treatment.
References
- 1. Alvarez-Arango S., Van der Poorten M.L.M., Perkins J.R., Campbell D.E. Non-IgE-mediated immediate drug-induced hypersensitivity reactions // Clinical Reviews in Allergy and Immunology. — 2024. — Vol. 66. — P. 279–301.
- 2. Babina M., Guhl S., Artuc M., Trivedi N.N., Zuberbier T. Allergic FcεRI- and pseudoallergic MRGPRX2-triggered mast cell activation routes are independent and inversely regulated by stem cell factor // Allergy. — 2018. — Vol. 73, No. 1. — P. 256–260. — DOI: 10.1111/all.13266.
- 3. Baldo B.A. MRGPRX2, drug pseudoallergies, inflammatory diseases and the skin // Expert Review of Clinical Immunology. — 2023. — Vol. 19, No. 9. — P. 1009–1025.
- 4. Barcik W., Wawrzyniak M., Akdis C.A., O’Mahony L. Immune regulation by histamine and histamine-secreting bacteria // Current Opinion in Immunology. — 2017. — Vol. 48. — P. 108–113. — DOI: 10.1016/j.coi.2017.08.011.
- 5. Bischoff S.C., Barbara G., Buurman W. et al. Intestinal permeability — a new target for disease prevention and therapy // BMC Gastroenterology. — 2014. — Vol. 14. — Art. 189. — DOI: 10.1186/s12876-014-0189-7.
- 6. Comas-Basté O., Sánchez-Pérez S., Veciana-Nogués M.T., Latorre-Moratalla M., Vidal-Carou M.C. Histamine intolerance: the current state of the art // Biomolecules. — 2020. — Vol. 10, No. 8. — Art. 1181. — DOI: 10.3390/biom10081181.
- 7. Izquierdo-Casas J., Comas-Basté O., Latorre-Moratalla M.L. et al. Diamine oxidase supplementation reduces headache in episodic migraine patients with DAO deficiency: a randomized double-blind trial // Clinical Nutrition. — 2019. — Vol. 38, No. 1. — P. 152–158. — DOI: 10.1016/j.clnu.2018.01.013.
- 8. Jackson K., Nazaroff J., Haughton B. Evidence for dietary management of histamine intolerance // Nutrients. — 2025. — Vol. 17. — Art. 3152.
- 9. Johansson S.G.O., Bieber T., Dahl R. et al. Revised nomenclature for allergy for global use: report of the Nomenclature Review Committee of the World Allergy Organization, October 2003 // Journal of Allergy and Clinical Immunology. — 2004. — Vol. 113, No. 5. — P. 832–836. — DOI: 10.1016/j.jaci.2003.12.591.
- 10. Kovacova-Hanuskova E., Buday T., Gavliakova S., Plevkova J. Histamine, histamine intoxication and intolerance // Allergologia et Immunopathologia. — 2015. — Vol. 43, No. 5. — P. 498–506. — DOI: 10.1016/j.aller.2015.05.001.
- 11. Lackner S., Malcher V., Enko D., Mangge H., Holasek S.J., Schnedl W.J. Histamine-reduced diet and increase of serum diamine oxidase correlating to diet compliance in histamine intolerance // European Journal of Clinical Nutrition. — 2019. — Vol. 73, No. 1. — P. 102–104. — DOI: 10.1038/s41430-018-0260-5.
- 12. Maintz L., Novak N. Histamine and histamine intolerance // American Journal of Clinical Nutrition. — 2007. — Vol. 85, No. 5. — P. 1185–1196. — DOI: 10.1093/ajcn/85.5.1185.
- 13. McNeil B.D. Mas-related G protein-coupled receptor X2 activation by therapeutic drugs // Neuroscience Letters. — 2021. — Vol. 751. — Art. 135746. — DOI: 10.1016/j.neulet.2021.135746.
- 14. Mušič E., Korošec P., Šilar M., Adamič K., Košnik M., Rijavec M. Serum diamine oxidase activity as a diagnostic test for histamine intolerance // Wiener Klinische Wochenschrift. — 2013. — Vol. 125, No. 9–10. — P. 239–243. — DOI: 10.1007/s00508-013-0354-y.
- 15. Reese I., Ballmer-Weber B., Beyer K. et al. German guideline for the management of adverse reactions to ingested histamine // Allergo Journal International. — 2017. — Vol. 26. — P. 72–79. 16. Reese
- 16. Reese I., Zuberbier T., Bunselmeyer B. et al. Diagnostic approach for suspected pseudoallergic reaction to food ingredients // Journal der Deutschen Dermatologischen Gesellschaft. — 2009. — Vol. 7, No. 1. — P. 70–77. — DOI: 10.1111/j.1610-0387.2008.06894.x.
- 17. Sánchez-Pérez S., Comas-Basté O., Veciana-Nogués M.T. et al. The dietary treatment of histamine intolerance reduces the abundance of histamine-secreting bacteria of the gut microbiota // Nutrients. — 2022. — Vol. 14, No. 19. — Art. 4093.
- 18. Schnedl W.J., Enko D. Histamine intolerance originates in the gut // Nutrients. — 2021. — Vol. 13, No. 4. — Art. 1262. — DOI: 10.3390/nu13041262.
- 19. Smolinska S., Jutel M., Crameri R., O’Mahony L. Histamine and gut mucosal immune regulation // Allergy. — 2014. — Vol. 69, No. 3. — P. 273–281. — DOI: 10.1111/all.12330.
- 20. Wantke F., Proud D., Siekierski E., Kagey-Sobotka A. Daily variations of serum diamine oxidase and the influence of H1- and H2-blockers: a critical approach to routine diamine oxidase assessment // Inflammation Research. — 1998. — Vol. 47, No. 10. — P. 396–400.