СОВРЕМЕННЫЕ ПОДХОДЫ К ДИАГНОСТИКЕ ОФТАЛЬМОРОЗАЦЕА: КЛИНИЧЕСКИЕ КРИТЕРИИ, ИНСТРУМЕНТАЛЬНЫЕ МЕТОДЫ И ПЕРСПЕКТИВНЫЕ БИОМАРКЕРЫ
- Авторы:Бабаджанов Ойбек Абдужаббарович, Нурматов Шохбоз Шухрат угли
- Дата публикации:May 13, 2026
- Тип:Статья
- DOI: 10.64156/mju.9201 Скопировано
- Том / № Выпуска:Том 1 №3 (2026)
Аннотация
Аннотация. Офтальморозацеа представляет собой хроническое воспалительное заболевание с поражением структур глазной поверхности, для которого характерны вариабельность клинических проявлений и отсутствие четко определенных диагностических критериев. В представленном обзоре обобщены современные данные о клинических признаках, инструментальных методах исследования и перспективных молекулярных биомаркерах офтальморозацеа.Клиническая диагностика основывается на совокупной оценке субъективных жалоб и объективных признаков, включая дисфункцию мейбомиевых желез, блефарит и поражение роговицы. Использование инструментальных методов, таких как дерматоскопия, конфокальная лазерная сканирующая микроскопия, ультразвуковое исследование кожи и лазерная доплеровская флоуметрия, позволяет более точно оценить сосудистые и структурные изменения, а также проследить динамику патологического процесса.Отдельное внимание уделено биомаркерам слезной жидкости, включая провоспалительные цитокины, матриксные металлопротеиназы, а также показатели врожденного иммунитета и окислительного стресса. Несмотря на накопленные данные, следует отметить, что ни один из предложенных биомаркеров в настоящее время не обладает достаточной специфичностью для широкого клинического применения. В связи с этим представляется обоснованным использование комплексного подхода к диагностике офтальморозацеа, объединяющего клинические, инструментальные и лабораторные методы.
Ключевые слова: офтальморозацеа, диагностика, клинические критерии, инструментальные методы, биомаркеры, TLR-4, окислительный стресс.
Annotatsiya. Oftalmorozatsea ko‘z yuzasi tuzilmalarining zararlanishi bilan kechuvchi surunkali yallig‘lanish kasalligi bo‘lib, klinik namoyonlarining o‘zgaruvchanligi hamda aniq belgilangan diagnostik mezonlarning yo‘qligi bilan tavsiflanadi. Ushbu sharhda oftalmorozatseaning klinik belgilari, instrumental tadqiqot usullari va istiqbolli molekulyar biomarkerlari bo‘yicha zamonaviy ma’lumotlar umumlashtirilgan.Klinik diagnostika subyektiv shikоyatlar va obyektiv belgilarni kompleks baholashga asoslanadi, jumladan meybomiy bezlari disfunksiyasi, blefarit va kornea zararlanishi. Dermatoskopiya, konfokal lazer skanerlovchi mikroskopiya, terining ultratovush tekshiruvi va lazer Doppler flyuometriyasi kabi instrumental usullardan foydalanish tomir va tuzilma o‘zgarishlarini yanada aniqroq baholash, shuningdek patologik jarayon dinamikasini kuzatish imkonini beradi.Alohida e’tibor ko‘z yosh suyuqligi biomarkerlariga qaratilgan bo‘lib, ular qatoriga yallig‘lanishga qarshi emas, balki yallig‘lanish mediatorlari (proyallig‘lanish sitokinlari), matritsali metalloproteinazalar, shuningdek tug‘ma immunitet va oksidlovchi stress ko‘rsatkichlari kiradi. Mavjud ma’lumotlarga qaramay, hozirgi vaqtda taklif etilgan biomarkerlarning hech biri keng klinik amaliyotda qo‘llash uchun yetarli darajada spetsifik emas. Shu munosabat bilan oftalmorozatsea diagnostikasida klinik, instrumental va laborator usullarni birlashtiruvchi kompleks yondashuvdan foydalanish maqsadga muvofiq hisoblanadi.
Kalit so’zlar: oftalmorozatsea, diagnostika, klinik mezonlar, instrumental usullar, biomarkerlar, TLR-4, oksidlovchi stress.
Abstract. Oftalmorozatseya ko‘z yuzasi tuzilmalarining zararlanishi bilan kechuvchi surunkali yallig‘lanish kasalligi bo‘lib, klinik namoyonlarining o‘zgaruvchanligi hamda aniq belgilangan diagnostik mezonlarning yo‘qligi bilan tavsiflanadi. Ushbu sharhda oftalmorozatseyaning klinik belgilari, instrumental tadqiqot usullari va istiqbolli molekulyar biomarkerlari bo‘yicha zamonaviy ma’lumotlar umumlashtirilgan.Klinik diagnostika subyektiv shikoyatlar va obyektiv belgilarni kompleks baholashga asoslanadi, jumladan meybomiy bezlari disfunksiyasi, blefarit va kornea zararlanishi. Dermatoskopiya, konfokal lazer skanerlovchi mikroskopiya, terining ultratovush tekshiruvi va lazer Doppler flyuometriyasi kabi instrumental usullardan foydalanish tomir va tuzilma o‘zgarishlarini yanada aniqroq baholash, shuningdek patologik jarayon dinamikasini kuzatish imkonini beradi.Alohida e’tibor ko‘z yosh suyuqligi biomarkerlariga qaratilgan bo‘lib, ular qatoriga yallig‘lanishga qarshi emas, balki yallig‘lanish mediatorlari (proyallig‘lanish sitokinlari), matritsali metalloproteinazalar, shuningdek tug‘ma immunitet va oksidlovchi stress ko‘rsatkichlari kiradi. Mavjud ma’lumotlarga qaramay, hozirgi vaqtda taklif etilgan biomarkerlarning hech biri keng klinik amaliyotda qo‘llash uchun yetarli darajada spetsifik emas. Shu munosabat bilan oftalmorozatseya diagnostikasida klinik, instrumental va laborator usullarni birlashtiruvchi kompleks yondashuvdan foydalanish maqsadga muvofiq hisoblanadi.
References
- Кубанова А.А., Махакова Ю.Б. Розацеа: диагностика и лечение // Вестник дерматологии и венерологии. – 2015. – №3. – С. 36-45.
- Кубанова А.А., Чикин В.В., Штиршнайдер Ю.Ю, Катунина. О.Р. Конфокальная лазерная сканирующая микроскопия in vivo в диагностике меланоцитарных новообразований кожи // Вестник дерматологии и венерологии. – 2014. – №3. – С. 85-94.
- Кульчицкая Д.Б. и др. Применение лазерной допплеровской флоуметрии в клинической практике // Учебное пособие. М.: ФГБУ ДПО «Центральная государственная медицинская академия» Управление делами Президента Российской Федерации – 2016. – 44 с.
- Смирнова Е.А. Оптимизация комплексной патогенетической терапии больных среднетяжелой формы розацеа. // Дис. канд. мед. наук. – Москва, 2018. – 150 с.
- Alvarenga LS, Mannis MJ. Ocular rosacea. Ocul Surf. 2005;3(1):41-58.
- Awais M, Anwar MI, Iftikhar R, Iqbal Z, Shehzad N, Akbar B. Rosacea – the ophthalmic perspective. Cutan Ocul Toxicol. 2015;34(2):161-166.
- Hou A, Tin MQ, Tong L. Toll-like receptor 2-mediated NF-kappa B pathway activation in ocular surface epithelial cells. Eye Vis (Lond). 2017;4:17. Published 2017 Jul 11. doi:10.1186/s40662-017-0082-x
- Jabbehdari S, Memar OM, Caughlin B, Djalilian AR. Update on the pathogenesis and management of ocular rosacea: an interdisciplinary review. Eur J Ophthalmol. 2021;31(1):22-33.
- Rainer BM, Kang S, Chien AL. Rosacea: Epidemiology, pathogenesis, and treatment. Dermatoendocrinol. 2017;9:e1361574.
- Redd TK, Seitzman GD. Ocular rosacea. Curr Opin Ophthalmol. 2020;31:503-7.