SEMIZLIK VA SURUNKALI YURAK ISHEMIK KASALLIGIDA KORONAR KALSINOZ: YOG‘ TO‘QIMASI FENOTIPLARI VA MULTIMODAL XAVF STRATIFIKATSIYASI IMKONIYATLARI
- Авторы:Mamajonova Zebo Shokirjon qizi, Egamberdiyeva Dano Abdisamatovna
- Дата публикации:May 14, 2026
- Тип:Статья
- DOI: 10.64156/mju.9261 Скопировано
- Том / № Выпуска:Том 1 №3 (2026)
Аннотация
Annotatsiya. Mazkur sharh semizlik va surunkali ishemik yurak kasalligi bo‘lgan bemorlarda koronar kalsinozning ahamiyatini zamonaviy patogenez va xavfni stratifikatsiya qilish nuqtai nazaridan tahlil qiladi.
Tadqiqotning maqsadi — koronar kalsiy indeksi (CAC), yog‘ to‘qimasi fenotiplari va klinik natijalar o‘rtasidagi bog‘liqlikni tizimlashtirish. 2000–2025 yillar oralig‘ida PubMed/MEDLINE, Embase va Cochrane Library bazalarida strukturali qidiruv o‘tkazildi.
Natijalar shuni ko‘rsatdiki, koronar kalsinoz aterosklerotik yukni aks ettiradi va surunkali yallig‘lanish, insulinrezistentlik hamda epikardial yog‘ to‘qimasi ta’sirida shakllanadi. Viseral yog‘ kalsifikatsiya rivojlanishida muhim rol o‘ynaydi. Past CAC ko‘rsatkichlari ham barcha aterosklerozni inkor etmaydi. Shu sababli multimodal yondashuv zarur. Morfologik va metabolik ko‘rsatkichlarni integratsiya qilish individual xavfni aniqlashni yaxshilaydi. Qo‘shimcha tadqiqotlar talab etiladi.
Kalit so’zlar: koronar kalsinoz, semizlik, ishemik yurak kasalligi, viseral yog‘, epikardial yog‘ to‘qimasi, xavfni stratifikatsiya qilish.
Аннотация. Настоящий обзор посвящён анализу роли коронарного кальциноза у пациентов с ожирением и хронической ишемической болезнью сердца в контексте современных представлений о патогенезе и стратификации риска.
Целью работы являлась систематизация данных о взаимосвязи коронарного кальциевого индекса с фенотипами жировой ткани и клиническими исходами. Проведён структурированный поиск литературы в базах PubMed/MEDLINE, Embase и Cochrane Library за период 2000–2025 гг. с акцентом на современные исследования.
Показано, что коронарный кальциноз отражает кумулятивное атеросклеротическое бремя и формируется под влиянием хронического воспаления, инсулинорезистентности и активности эпикардиальной жировой ткани. Выявлена значимая роль висцерального жира в прогрессировании кальцификации. Отмечена ограниченность CAC как изолированного маркера, что обосновывает необходимость мультимодального подхода. Подчёркивается важность интеграции морфологических и метаболических параметров для точной стратификации риска. Требуются дальнейшие исследования.
Ключевые слова: коронарный кальциноз, ожирение, ишемическая болезнь сердца, висцеральный жир, эпикардиальная жировая ткань, стратификация риска.
Annotation. This review analyzes the role of coronary artery calcification in patients with obesity and chronic ischemic heart disease within the framework of modern concepts of pathogenesis and risk stratification. The aim was to systematize data on the relationship between coronary artery calcium (CAC) score, adipose tissue phenotypes, and clinical outcomes. A structured literature search was conducted in PubMed/MEDLINE, Embase, and the Cochrane Library covering 2000–2025, with emphasis on recent studies.
CAC is shown to reflect cumulative atherosclerotic burden and is driven by chronic inflammation, insulin resistance, and the activity of epicardial adipose tissue. Visceral fat plays a key role in calcification progression. Low CAC values do not exclude non-calcified plaques, especially in obese patients. The limitations of CAC as a standalone marker highlight the need for a multimodal approach including coronary CT angiography and functional assessment. Integration of morphological and metabolic parameters improves personalized risk stratification. Further studies are required.
Keywords: coronary artery calcification, obesity, ischemic heart disease, visceral adiposity, epicardial adipose tissue, risk stratification.
References
- 1. Baker RG, Hayden MS, Ghosh S. NF-κB signaling in inflammation. Cell. 2011;144:861–873.
- 2. Benjamin EJ, Virani SS, Callaway CW, et al. Heart disease and stroke statistics—2023 update. Circulation. 2023;147:e93–e621.
- 3. Blaha MJ, Budoff MJ, Shaw LJ, et al. Absence of coronary artery calcification and all-cause mortality. J Am Coll Cardiol. 2009;54:1872–1879.
- 4. Blaha MJ, Cainzos-Achirica M, Greenland P, et al. Role of coronary artery calcium score in the evaluation and management of patients with chest pain. J Am Coll Cardiol. 2017;69(25):3047–3062.
- 5. Budoff MJ, Shaw LJ, Liu ST, et al. Long-term prognosis associated with coronary calcification. J Am Coll Cardiol. 2007;49:1860–1870.
- 6. Cainzos-Achirica M, Di Carlo PA, Handy CE, Greenland P, Blaha MJ. Coronary artery calcium density and cardiovascular risk: the density paradox revisited. JACC Cardiovasc Imaging. 2021;14(7):1422–1436. doi:10.1016/j.jcmg.2020.09.015
- 7. Christensen RH, von Scholten BJ, Hansen CS, et al. Epicardial adipose tissue predicts cardiovascular events. Eur Heart J Cardiovasc Imaging. 2019;20:134–141.
- 8. Demer LL, Tintut Y. Vascular calcification: pathobiology. Circulation. 2008;117:2938–2948.
- 9. Detrano R, Guerci AD, Carr JJ, et al. Coronary calcium as a predictor of coronary events. N Engl J Med. 2008;358:1336–1345.
- 10. Elnagar A, Abushouk AI, Ahmed H, et al. Prognostic value of coronary artery calcium score in patients with stable coronary artery disease. BMC Cardiovasc Disord. 2024;24:157. doi:10.1186/s12872-024-04157-7
- 11. Fox CS, Massaro JM, Hoffmann U, et al. Abdominal visceral fat and CAC. Circulation. 2007;116:39–48.
- 12. Golub I, Blaha MJ, Nasir K, et al. Major global coronary artery calcium guidelines: key points and clinical implications. JACC Cardiovasc Imaging. 2023;16(2):264–279. doi:10.1016/j.jcmg.2022.06.018
- 13. Greenland P, Blaha MJ, Budoff MJ, et al. Coronary calcium score and cardiovascular risk. J Am Coll Cardiol. 2018;72:434–447.
- 14. Kang SH, Cho YR, Park GM, et al. Association between visceral obesity and severe coronary artery calcification. BMC Cardiovasc Disord. 2024;24:408. doi:10.1186/s12872-024-04073-w
- 15. Motoyama S, Ito H, Sarai M, et al. Plaque characterization by CCTA. J Am Coll Cardiol. 2009;54:49–57.
- 16. Reaven GM. Insulin resistance and human disease. Diabetes. 1988;37:1595–1607.
- 17. Vengrenyuk Y, Carlier S, Xanthos S, et al. Atherosclerotic plaque microcalcification and rupture risk. Proc Natl Acad Sci USA. 2006;103:14678–14683.
- 18. Wang CP, Hsu HL, Hung WC, et al. Epicardial adipose tissue and coronary artery disease: a systematic review and meta-analysis. Nutr Metab Cardiovasc Dis. 2022;32(3):671–684. doi:10.1016/j.numecd.2021.11.004