GESTATSION BIRLAMCHI GIPERPARATIREOZ BILAN OG‘RIGAN XOMILADOR AYOLLAR HAYOT SIFATI VA KOGNITIV FUNKTSIYALARINI BAHOLASH
- Авторы:Rixsiyeva Nazira Taxirovna
- Дата публикации:November 25, 2025
- Тип:Статья
- DOI: 10.64156/mju.8592 Скопировано
- Том / № Выпуска:Toм 1_6_Спец выпуск 2025
Аннотация
Annotatsiya
Hayot sifati va kognitiv funktsiya homilador ayollar salomatligining muhim jihatlari hisoblanadi. Ayniqsa, homiladorlikdagi birlamchi giperparatireoz (BGPT) kabi endokrin kasallikning mavjudligi — stress, yangi turmush sharoitlari, og’ir kasallik oqibati va boshqalar tufayli psixologik barqarorlikni yo’qotishiga olib keladi, bu o’z-o’zidan hayot sifatiga ta’sir qiladi. Gormonal muvozanat va metabolik o’zgarishlar bemorlarning jismoniy va psixo-emotsional farovonligiga ta’sir qilishi mumkin. Ushbu tadqiqot xalqaro miqyosda tan olingan anketalar va testlar yordamida BGPT bilan og’rigan ayollarning hayot sifati va kognitiv funktsiyalarini baholashga qaratilgan. Olingan ma’lumotlar ushbu toifadagi bemorlarning sog’lig’ini idrok etish xususiyatlarini va funktsional cheklovlarni aniqlashga, shuningdek, har tomonlama monitoring va davolash bo’yicha tavsiyalar berishga imkon beradi.
Kalit so’zlar: gestatsion birlamchi giperparatireoz, hayot sifati, kognitiv funktsiyalar, WHOQOL-BREF, MMSE, PAS.
Аннотация
Качество жизни и когнитивные функции являются важными аспектами здоровья беременных женщин. В частности, наличие эндокринного заболевания, такого как первичный гиперпаратиреоз (ПГПТ), во время беременности – вследствие стресса, новых условий жизни, последствий тяжелого заболевания и т.д. – приводит к потере психологической устойчивости, что, в свою очередь, влияет на качество жизни. Гормональный дисбаланс и метаболические изменения могут влиять на физическое и психоэмоциональное благополучие пациенток. Целью данного исследования является оценка качества жизни и когнитивных функций женщин с ПГПТ с использованием международно — признанных опросников и тестов. Полученные данные позволят выявить особенности восприятия здоровья и функциональные ограничения этой категории пациенток, а также дать рекомендации по комплексному наблюдению и лечению.
Kлючевые слова: гестационный первичный гиперпаратиреоз, качество жизни, когнитивные функции, WHOQOL—BREF, MMSE, PAS.
Abstract
Quality of life and cognitive function are important aspects of the health of pregnant women. In particular, the presence of an endocrine disorder such as primary hyperparathyroidism (PHPT) during pregnancy—due to stress, new living conditions, the consequences of a serious illness, etc.—leads to a loss of psychological stability, which, in turn, impacts quality of life. Hormonal imbalance and metabolic changes can affect the physical and psychoemotional well-being of patients. The aim of this study is to assess the quality of life and cognitive function of women with PHPT using internationally recognized questionnaires and tests. The data obtained will help identify health perception characteristics and functional limitations in this patient population, as well as provide recommendations for comprehensive monitoring and treatment.
Keywords: gestational primary hyperparathyroidism, quality of life, cognitive function, WHOQOL-BREF, MMSE, PAS.
References
- . JSST, 2015 yil. Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti, qarish va salomatlik bo'yicha jahon hisoboti. Kirish sanasi: 2021-yil 1-iyul, http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/186463/1/9789240694811_eng.pdf.
- Chang YC. Depressiya WHOQOL-BREFNING barcha jihatlari ko'rsatkichlariga ta'sir qiladi va jamiyatda yashovchi keksa odamlar orasida jismoniy nogironlikning ta'siriga vositachilik qilishi mumkin. // PLoS One. 2015 yil 26 may; 10 (5): e0128356. doi: 10.1371/journal.pone.0128356.
- Folstein M. F., Folstein S. E., Mchugh P. R. "mini-aqliy holat". Klinisyen uchun bemorlarning kognitiv holatini baholashning amaliy usuli. //J Psychiatr Res. 1975;12(3):189–98. pmid:1202204.
- Keksa meksikalik amerikaliklarda kognitiv bo'lmagan omillarning mini-aqliy holatni tekshirishga ta'siri: Hispanic EPESE tadqiqotidan olingan ma'lumotlar. Keksa odamlarni epidemiologik tekshirish uchun belgilangan aholi. //J Clin Epidemiol. 1999;52(11):1095–102. pmid:10527004
- Traczyk J va boshqalar Psychophysical Soha va Ayollar Yoshdagi Funktsional Holati 75-90 bu Yolg'iz Yashovchi Baholash va Qariyalar ichida Uylari. // Int J Environ Mahallasi Sog'liqni Saqlash. 2021 Aug 27; 18 (17): 9028. doi: 10.3390 / ijerph18179028.
- Vu LG va boshqalar Vetnamlik yosh kattalardagi hayot sifati: jahon Sog'liqni saqlash Tashkilotining hayot sifati (JSSOL-BREF) asbobini tasdiqlash tahlili. // Old Psixiatriya. 2022 Dec 20; 13: 968771. doi: 10.3389 / fpsyt.2022.968771.
- Manyena SB. Chidamlilik tushunchasi qayta ko'rib chiqildi. //Ofatlar, 30 (4) (2006), pp. 434-450, 10.1111 / j.0361-3666.2006.00331.x
- Vilgelm SM va boshqalar Amerika endokrin jarrohlar assotsiatsiyasi birlamchi Giperparatireozni aniq boshqarish bo'yicha ko'rsatmalar. // JAMA Surg. 2016 Oct 1;151 (10): 959-968. doi: 10.1001 / jamasurg.2016.2310.
- .Pasieka JLn va boshqalar. Birlamchi giperparatireoz bilan og'rigan bemorlarda paratiroidektomiyadan so'ng simptomlarni engillashtirishni ko'rsatadigan bemorga asoslangan jarrohlik natija vositasi. // Jahon J Surg. 2002;26: 942-949