ОСОБЕННОСТИ ПОВЕДЕНЧЕСКИХ РЕАКЦИЙ И СТОМАТОЛОГИЧЕСКОЙ ТРЕВОЖНОСТИ У ДЕТЕЙ С НАРУШЕНИЕМ СЛУХА
- Авторы:Даминова Шахноза Бадриддиновна, Курбанова Зиёда Фуркатовна
- Дата публикации:March 20, 2026
- Тип:Статья
- DOI: 10.64156/mju.8957 Скопировано
- Том / № Выпуска:Том 1 №2 (2026)
Аннотация
Аннотация: При изучении особенностей поведенческих реакций и уровня стоматологической тревожности у детей с нарушением слуха их влияния на гигиенический и пародонтальный статус среди обследованных дети с нарушением слуха (n=94), установлено, что у детей с нарушением слуха достоверно чаще регистрируются негативные и резко негативные поведенческие реакции (43,6%), а также высокий уровень стоматологической тревожности (31,9%). Выявлены значимые корреляции тревожности с гигиеническими и пародонтальными индексами (rₛ=0,55–0,61; p<0,001). Высокая тревожность ассоциирована с 3–4-кратным увеличением риска неудовлетворительной гигиены и средне — тяжёлых форм гингивита. Полученные данные подтверждают ключевую роль поведенческих и психоэмоциональных факторов в формировании стоматологического риска у детей с нарушением слуха.
Ключевые слова: дети с нарушением слуха, стоматологическая тревожность, поведенческие реакции, гингивит, гигиена полости рта.
Annotatsiya: Teri sohasidagi chandiq patologiyasining yuqori tez—tezligi, chandiqlarni samarali davolash va oldini olishning aniq sxemalarining yo‘qligi, chandiqli bemorlarning hayot sifatiga bo‘lgan yuqori talablar ushbu muammoni dolzarb qiladi. Bundan tashqari, patologik chandiqlarning morfogenezi muammosiga tadqiqotchilarning qiziqishi ortganiga qaramay, mualliflar orasida ushbu masalani yanada o‘rganishni talab qiluvchi muhim nizolar mavjud. Turli etiologiyadagi chandiqlarni davolashning turli usullarini qo‘llash tajribasi umumlashtirildi, asosiy Eshitish qobiliyati buzilgan bolalarda xulq—atvoriy reaksiyalar va stomatologik xavotir darajasining xususiyatlari hamda ularning gigiyenik va parodontal holatga ta’sirini o‘rganish jarayonida tekshirilgan eshitish qobiliyati buzilgan bolalarda (n=94) ushbu toifadagi bolalarda salbiy va keskin salbiy xulq—atvoriy reaksiyalar (43,6%), shuningdek stomatologik xavotirning yuqori darajasi (31,9%) ishonchli ravishda ko‘proq qayd etilishi aniqlandi. Xavotir darajasi bilan gigiyenik va parodontal indekslar o‘rtasida ahamiyatli korrelyatsiyalar aniqlangan (rₛ=0,55–0,61; p<0,001).
Yuqori xavotir qoniqarsiz og‘iz bo‘shlig‘i gigiyenasi va gingivitning o‘rta–og‘ir shakllari rivojlanish xavfining 3–4 barobar oshishi bilan bog‘liq. Olingan ma’lumotlar eshitish qobiliyati buzilgan bolalarda stomatologik xavf shakllanishida xulq-atvoriy va psixoemotsional omillarning yetakchi rolini tasdiqlaydi.
Kalit so‘zlar: eshitish qobiliyati buzilgan bolalar, stomatologik xavotir, xulq-atvoriy reaksiyalar, gingivit, og‘iz bo‘shlig‘i gigiyenasi.
Abstrac: When studying the characteristics of behavioral reactions and the level of dental anxiety in children with hearing impairments and their impact on the hygienic and periodontal status among the examined children with hearing impairments (n=94), it was found that children with hearing impairments significantly more often recorded negative and sharply Negative behavioral reactions (43.6%), as well as a high level of dental anxiety (31.9%). Significant correlations were found between anxiety and hygiene and periodontal indices (rₛ=0.55–0.61; p<0.001). High anxiety is associated with a 3-4-fold increase in the risk of poor hygiene and moderate to severe gingivitis. The findings confirm the key role of behavioral and psychoemotional factors indetermining dental risk in children with hearing impairment.
Key words: children with hearing impairment, dental anxiety, behavioral responses, gingivitis, oral hygiene.
References
- 1. Алябьева И.В., Егорова О.А., Мацегора Е.О., Демина Р.Р., Павлова М.М. Биохимический состав слюны у детей с ослабленным слухом в процессе формирования навыков гигиены полости рта // Здоровье и образование в XXI веке. – 2012. – Т. 14, № 4. – С. 459–460.
- 2. Гулиева А.Ю. Особенности формирования и реализации программ профилактики основных стоматологических заболеваний у детей младшего школьного возраста с нарушением слуха и речевыми расстройствами: автореф. дис. … канд. мед. наук. – СПб., 2023. – 24 с.
- 3. Улитовский С.Б., Шевелёва Н.Ю., Гулиева А.Ю. Отношение родителей детей с нарушением слуха к проведению профилактики основных стоматологических заболеваний // Детская стоматология и профилактика. – 2023. – Т. 23, № 2. – С. 45–50.
- 4. Фомина А.В. Взаимосвязь стоматологического здоровья детей-инвалидов с нарушениями слуха и зрения // Вестник новых медицинских технологий. – 2021. – Т. 28, № 2. – С. 98–103.
- 5. Чуйкин С.В., Савельева Е.Е., Снеткова Н.С., Акатьева Г.Г., Макушева Н.В., Снеткова Т.В., Чуйкин О.С., Егорова Е.Г., Афлаханова Г.Р. Распространённость кариеса зубов и заболеваний пародонта у детей с нарушением слуха (обзор литературы) // Проблемы стоматологии. – 2023. – Т. 19, № 4. – С. 27–33. – DOI: 10.18481/2077-7566-2023-19-4-27-33.
- 6. Blomqvist M., Holmberg K., Fernell E., Ek U., Dahllöf G. Salivary cortisol levels and dental anxiety in children with attention deficit hyperactivity disorder // International Journal of Paediatric Dentistry. – 2007. – Vol. 17, No. 1. – P. 1–8. – DOI: 10.1111/j.1600-0528.2006.00389.x.
- 7. Cuthbert M.I., Melamed B.G. A screening device: Children at risk for dental fears and management problems // ASDC Journal of Dentistry for Children. – 1982. – Vol. 49, No. 6. – P. 432–436.
- 8. Ghannam A.N., Dashash M., Nahhas L.D. Oral health status and oral health-related quality of life in hearing-impaired children // BDJ Open. – 2024. – Vol. 10. – Article 14. – DOI: 10.1038/s41405-024-00242-3.
- 9. Klingberg G., Broberg A.G. Dental fear/anxiety and dental behaviour management problems in children and adolescents: a review of prevalence and concomitant psychological factors // International Journal of Paediatric Dentistry. – 2007. – Vol. 17, No. 6. – P. 391–406. – DOI: 10.1111/j.1365-263X.2007.00872.x.
- 10. World Health Organization. World report on hearing. – Geneva: WHO, 2021. – 272 p. – DOI: 10.2471/9789240020481.