YURAK ISHEMIK KASALLIKLARIDA PERIKARDIAL SUYUQLIKNING BIOKIMYOVIY TARKIBINI O‘RGANISHNING SUD TIBBIY AHAMIYATI
- Авторы:Narzikulov Uchkun Ziyadullaevich, Jo‘raev Ilxom G‘ulomovich
- Дата публикации:March 24, 2026
- Тип:Статья
- DOI: 10.64156/mju.9019 Скопировано
- Том / № Выпуска:Том 1 №2 (2026)
Аннотация
Maqsad: Yurak ishemik kasalligi oqibatida to‘satdan o‘lim holatlarida perikardial suyuqlikning biokimyoviy tarkibidagi o‘zgarishlarni fasllar kesimida aniqlash va ularning sud-tibbiy ahamiyatini baholash.
Materiallar va usullar: Tadqiqot 2021–2025 yillarda Respublika sud-tibbiy ekspertiza ilmiy-amaliy markazi Samarqand filiali bazasida o‘tkazildi. YIK tashxisi qo‘yilgan 196 ta murdadan olingan perikardial suyuqlik namunalari tahlil qilindi. Glyukoza, mochevina, umumiy oqsil va elektrolitlar (K, Na) miqdori avtomatlashtirilgan analizatorlar yordamida aniqlanib, statistik tahlil qilindi.
Xulosa: Perikardial suyuqlik tarkibi yaqqol mavsumiy dinamikaga ega ekanligi isbotlandi. Qish faslida kaliy (7.2 mmol/l) va umumiy oqsil (36.8 g/l) miqdori keskin oshib, kuchli ishemik-metabolik stress va membrana shikastlanishini ko‘rsatadi, yozda esa ko‘rsatkichlar (K+ 5.8 mmol/l) nisbatan barqaror bo‘ladi. Ushbu fasliy qonuniyatlarni hisobga olish sud-tibbiy diagnostika aniqligini oshiradi.
Kalit so‘zlar: Yurak ishemik kasalligi, perikardial suyuqlik, sud-tibbiy ekspertiza, biokimyoviy ko‘rsatkichlar, troponin, kreatinfosfokinaza-MB, elektrolitlar, laktat, to‘satdan o‘lim, tanatogenez
Цель: Определить изменения биохимического состава перикардиальной жидкости в случаях внезапной смерти вследствие ишемической болезни сердца в зависимости от времени года и оценить их судебно-медицинское значение.
Материалы и методы: Исследование проводилось в 2021–2025 гг. на базе Самаркандского филиала Республиканского научно-практического центра судебно-медицинской экспертизы. Проанализированы образцы перикардиальной жидкости от 196 трупов с диагнозом ИБС. Уровни глюкозы, мочевины, общего белка и электролитов (K, Na) определялись с помощью автоматизированных анализаторов, проведен статистический анализ.
Выводы: Доказано, что состав перикардиальной жидкости имеет выраженную сезонную динамику. В зимний период резко возрастают уровни калия (7,2 ммоль/л) и общего белка (36,8 г/л), что указывает на сильный ишемически-метаболический стресс и повреждение мембран, тогда как летом показатели (K+ 5,8 ммоль/л) относительно стабильны. Учет этих сезонных закономерностей повышает точность судебно-медицинской диагностики.
Ключевые слова: Ишемическая болезнь сердца, перикардиальная жидкость, судебно-медицинская экспертиза, биохимические показатели, тропонин, креатинфосфокиназа-MB, электролиты, лактат, внезапная смерть, танатогенез.
Objective: To determine seasonal changes in the biochemical composition of pericardial fluid in cases of sudden death due to ischemic heart disease and to assess their forensic medical significance.
Materials and Methods: The study was conducted between 2021 and 2025 at the Samarkand branch of the Republican Scientific-Practical Center for Forensic Medical Examination. Pericardial fluid samples from 196 corpses diagnosed with IHD were analyzed. Levels of glucose, urea, total protein, and electrolytes (K, Na) were determined using automated analyzers, and statistical analysis was performed.
Conclusion: It was proven that the composition of pericardial fluid has a distinct seasonal dynamic. In the winter season, levels of potassium (7.2 mmol/L) and total protein (36.8 g/L) increase sharply, indicating strong ischemic-metabolic stress and membrane damage, while in summer, the indicators (K+ 5.8 mmol/L) remain relatively stable. Taking these seasonal patterns into account improves the accuracy of forensic medical diagnostics.
Keywords: Ischemic heart disease, pericardial fluid, forensic medical examination, biochemical indicators, troponin, creatine phosphokinase-MB, electrolytes, lactate, sudden death, thanatogenesis.
References
- 1. Бойцов С.А. Сердечно-сосудистые заболевания и их вклад в смертность населения Российской Федерации // Кардиология. – 2019. – Т. 59, № 4. – С. 5–12.
- 2. Иванова Е.Г., Фомин И.В. Биохимические маркеры повреждения миокарда при внезапной сердечной смерти // Судебно-медицинская экспертиза. – 2024. – Т. 67, № 1. – С. 15–21.
- 3. Кузьменко Н.В. Влияние климатических факторов на показатели смертности от ишемической болезни сердца // Гигиена и санитария. – 2024. – Т. 103, № 2. – С. 87–94.
- 4. Петрова А.В. Электролитные нарушения при острой коронарной недостаточности // Кардиология. – 2020. – Т. 60, № 8. – С. 44–49.
- 5. Ревич Б.А. Климатические изменения и здоровье населения России // Экология человека. – 2017. – № 3. – С. 4–12.
- 6. Демакова Л.В. Гигиеническая оценка факторов окружающей среды и их влияние на сердечно-сосудистую патологию // Медицинская экология. – 2016. – № 2. – С. 23–29.
- 7. Собирова З.Ф. Экологик омилларнинг аҳоли саломатлигига таъсири // Тиббиёт ва экология. – 2017. – № 1. – Б. 18–22.
- 8. Andersen Z.J., et al. Climate change, air pollution and cardiovascular mortality: updated global evidence // Lancet Planetary Health. – 2023. – Vol. 7, No. 4. – P. e312–e321.
- 9. García L., Martínez J. Sodium and potassium imbalance in acute myocardial ischemia // Clinical Biochemistry. – 2020. – Vol. 78. – P. 33–40.
- 10. Elsaid W.K. Electrolyte imbalance and fatal arrhythmias in ischemic heart disease // Journal of Clinical Cardiology. – 2022. – Vol. 15, No. 3. – P. 201–208.
- 11. Müller H., Schmidt T. Postmortem biochemical markers in sudden cardiac death diagnostics // Forensic Science International. – 2021. – Vol. 325. – P. 110–118.
- 12. Smith A., Johnson B. Seasonal variation of cardiac biomarkers in ischemic heart disease // International Journal of Cardiology. – 2022. – Vol. 356. – P. 45–52.